TS Nguyễn Sỹ Phương, CHLB Đức
Dự luật Trưng cầu dân ý, vừa qua đã được thảo luận tại Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đề cập nhiều vấn đề về phạm vi, nội dung, điều kiện, tiêu chí, quy mô, quy trình trưng cầu ý dân và được đưa vào chương trình Quốc hội họp kỳ này. Tinh thần Dự luật đã được Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng khẳng định dứt khoát: “Sau khi trưng cầu, ý dân phải là quyết định cuối cùng” vốn thuộc nội hàm khái niệm “Dân chủ trực tiếp“.
*Dân chủ trực tiếp (DCTT) và Dân chủ gián tiếp (DCGT)
Đó là 2 hai thành tố cấu thành khái niệm “Dân chủ“ mà bất kỳ nhà nước nào trong thời đại này đều phải giải quyết, để thể hiện được nhà nước đó do dân làm chủ, tức “của dân do dân vì dân“.
Khái niệm DCTT dùng để chỉ: 1- Phương sách “trưng cầu dân ý“, 2- Được thực hiện trong một hệ thống chính trị, qua đó những người có quyền bầu cử được tự do bỏ phiếu đối với những quyết định chính sách: – cần đến họ, hoặc: – họ cần. Với nội hàm trên, có thể coi trưng cầu dân ý như bầu cử tự do. Chỉ khác nhau ở chỗ: Bầu cử tự do nhằm chọn người thay mặt mình quyết định chính sách nhà nước, nên được gọi là DCGT (hiểu theo nghĩa qua người thay mặt); Còn với trưng cầu dân ý, tự người dân quyết định chính sách đó đúng như Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng phát biểu, vì vậy mới có tên gọi DCTT.
