“ĐÃ CÓ ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC LO”: MỘT
MỆNH ĐỀ SAI TRÁI TOÀN DIỆN
Đào Tiến Thi
Vấn đề này cũng đã có nhiều người đề cập
nhưng tôi thấy vẫn cần phải nói thêm nhiều điều, vì nó hết sức sai
trái. Vì nếu vẫn tiếp tục được vận dụng thì hậu quả hết sức tai hại.
Không rõ cau khẩu hiệu này xuất hiện từ
ngày tháng năm nào nhưng chắc chắn chỉ mới gần đây, khi lực lượng chức
năng phải trấn áp những cuộc biểu tình chống sự xâm lược của nhà nước
Trung Hoa Cộng sản (Trung Cộng). Trước đó ít năm, từ thời đói ăn bước
sang thời kỳ đổi mới, một khẩu khẩu hiệu mọi người lấy làm phương châm
nằm lòng là “Hãy tự cứu mình”. Nghĩa là ngay trong việc kiếm miếng ăn
hằng ngày, Đảng và Nhà nước cũng không lo thay được người dân (hay chí
ít mỗi người dân phải cứu mình trước khi được Đảng và Nhà nước cứu).
Trước đó nữa, khẩu hiệu/ phương châm mà ai cũng phải thuộc lòng là “Mọi
người vì mỗi người, mỗi người vì mọi người”. Câu ấy suy rộng ra nghĩa
là: Đảng và Nhà nước vì nhân dân, và nhân dân cũng vì Đảng và Nhà nước,
không ai được phép bỏ mặc ai.
Thế thì vì lý do gì mà bây giờ người ta
lại lấy câu “Đã có Đảng và nhà nước lo” làm khẩu hiệu, làm chân lý để
giải tán biểu tình chống xâm lược?
Ta hãy bàn về chữ “lo” trước. “Lo” theo
Từ điển Tiếng Việt có các nghĩa sau: 1. Ở trong trạng thái phải bận tâm,
không yên lòng vì việc gì đó vì cho rằng có thể xảy ra (Con ốm, mẹ lo cuống quýt). 2. Suy tính, định liệu, chuẩn bị điều kiện, biện pháp để có thể làm tốt việc gì đó thuộc về trách nhiệm của mình (Lo xa). 3. Để cả tâm trí và sức lực vào nhằm làm tốt và thực hiện cho được một công việc cụ thể nào đó (Lo học).
Như vậy, từ “lo” trong câu đang bàn
thuộc nghĩa thứ hai. Đảng và Nhà nước “lo” tức là đề ra chủ trương
(chiến lược, sách lược) và chịu trách nhiệm về những thành bại do chủ
trương ấy.
Đảng và Nhà nước lo việc chống xâm lược
thì đúng rồi, nhưng chỉ có (và chỉ có) Đảng và Nhà nước mới có quyền
được lo việc chống xâm lược thì lại sai.
1. Về lý thuyết, mệnh đề “Đã có Đảng và Nhà nước lo” trái với tất cả các nguyên lý (đã được nêu thành khẩu hiệu) trước đó. Ví dụ: Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng; Quần chúng nhân dân là người làm nên lịch sử (triết học duy vật lịch sử của CN Mác – Lênin), Dễ muôn lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong,
v.v.. Ngoài ra nó còn trái với cả Hiến pháp hiện hành. Điều 73 của Hiến
pháp viết: “Bảo vệ Tổ quốc là nghĩa vụ thiêng liêng và quyền cao quý
của công dân”. Và Điều 53: “Công dân có quyền tham gia quản lý Nhà nước
và xã hội, tham gia thảo luận các vấn đề chung của cả nước và địa
phương, kiến nghị với các cơ quan Nhà nước, biểu quyết khi Nhà nước
trưng cầu ý dân”.
Ở đây cũng cần phải xác định rạch ròi “Đảng” là ai, “Nhà nước” là ai, “nhân dân” là ai.
Nhân dân thì thật dễ xác định. Đó là tất
cả những người lao động không nằm trong bộ máy quyền lực. Nhưng “Đảng”,
“Nhà nước” thì không đơn giản. Một đảng viên sai trái mà kết luận rằng
Đảng sai trái thì sẽ là không “biện chứng”. Đảng ở đây là Đảng Cộng sản
Việt Nam, là một thực thể nhưng là một thực thể khá trừu tượng. Vì Đảng
cầm quyền thông qua bộ máy Nhà nước. “Đảng lo” phải chăng tất cả các
đảng viên của Đảng đều lo? Không phải. Vì chỉ một số ít đảng viên giữ
các chức vụ trong bộ máy Nhà nước, còn đa số không có quyền lực gì hơn
người ngoài Đảng, nên họ chỉ là Đảng “làm”, không phải Đảng “lo” (có
muốn lo cũng chịu), cho nên thực chất những đảng viên này cũng là nhân
dân. Vậy Đảng “lo” là các cán bộ có chức có quyền? Cũng không hẳn. Vì hệ
thống Đảng là một hệ thống tuân thủ theo thứ bậc rất chặt chẽ, nhất
nhất theo chỉ đạo của cấp trên, không thể tự mình “lo” (việc của mình)
được. Mỗi cấp uỷ Đảng lo cho cấp dưới còn việc của mình thì lại có cấp
trên của mình lo. Cứ dồn ngược mãi lên thì Đảng “lo” là 14 vị U.V. Bộ
Chính trị hoặc chỉ là ông Tổng bí thư. Nhưng Điều lệ Đảng lại không quy
định ông Tổng bí thư hay Bộ Chính trị, hay BCH Trung ương phải chịu
trách nhiệm về những điều nói trên.
Tóm lại, vẫn biết “Đã có Đảng lo” nhưng cụ thể ai lo thì không xác định được!
Tình hình đối với Nhà nước cũng tương tự
như vậy. Tuy Nhà nước là một thực thể dễ xác định hơn (có bộ máy hành
chính – công vụ, có quân đội, có luật pháp, có ngân khố quốc gia và
nhiều tài sản khác), nhưng Nhà nước (ở ta) lại chịu sự lãnh đạo toàn
diện của Đảng; nói cách khác, tất cả bộ máy Nhà nước là nơi hiện thực
hoá chủ trương của Đảng. Cho nên Nhà nước cuối cùng cũng không phải chịu
trách nhiệm về chính mình. Một chứng cớ hùng hồn chứng minh cho điều
này là trường hợp đồng chí X vừa rồi, sau khi bị phê phán, đồng chí X đã
nói rất rành mạch, tự tin (và có lý nữa), rằng tất cả do Đảng phân
công, do Đảng chủ trương chứ đồng chí ấy không xin Đảng cái gì, cũng
không làm trái Đảng điều gì.
Cho nên, vẫn biết “Đã có Nhà nước lo” nhưng khó mà truy ai lo, ai phải chịu trách nhiệm việc gì.
2. Về thực tế, chỉ trong mấy năm gần đây đã cho thấy Đảng và Nhà nước không thể tự mình lo được việc chống giặc ngoại xâm.
Chỉ tính từ khi nhà cầm quyền Trung Cộng
có nhiều hành động xâm phạm quá đáng chủ quyền của Việt Nam, và vì thế
xảy ra biểu tình chống Trung Cộng, bắt đầu từ 12-2007, và do đó xuất
hiện khẩu hiệu “Đã có Đảng và Nhà nước lo”, đến nay vừa 5 năm, thì tình
hình chả hề tốt lên; trái lại ngày càng xấu đi. Việc bắt bớ ngư dân hồi
2007 trở về trước còn lẻ tẻ thì nay xảy ra như cơm bữa. Riêng năm ngoái
hai lần cắt cáp tàu thăm dò dầu khí của ta. Còn tính riêng từ cuối tháng
6 đến nay, trong vòng 6 tháng, Trung Cộng đã liên tiếp vi phạm nghiêm
trọng chủ quyền của Việt Nam:
- Mời thầu 9 lô dầu khí trên vùng biển của Việt Nam.
- Đưa hàng nghìn tàu thuyền rầm rộ vào đánh trong vùng biển của Việt Nam.
- Nâng cấp huyện Tam Sa (gồm Qđ. Hoàng
Sa và Qđ Trường Sa của Việt Nam) thành thành phố Tam Sa, xây dựng trên
đó ngày càng đầy đủ một đầu não hành chính, kinh tế và quân sự.
- Lần thứ ba cắt cáp tàu thăm dò dầu khí
của ta. Đáng chú ý là nó diễn ra tại địa điểm gần bờ của Việt Nam hơn
hai lần trước và tàu vi phạm là tàu cá chứ không phải tàu hải giám. Đáng
chú ý hơn nữa là: trong ba ngày đầu khi ta im lặng thì Trung Cộng cũng
im lặng, nhưng sau khi chính phủ ta tuyên bố phản đối thì họ đổi trắng
thay đen, chối phắt chuyện cắt cáp và dựng chuyện tàu thăm dò dầu khí
của ta xâm phạm vùng biển của họ.
- Và sắp tới đây, nhà cầm quyền Trung
Cộng còn cho phép cảnh sát tỉnh Hải Nam lục soát, chiếm tàu hoặc tịch
thu các hệ thống liên lạc trên tàu trong vùng biển mà Trung Quốc tuyên
bố chủ quyền (toàn bộ đường lưỡi bò, chiếm 80% diện tich Biển Đông). Nếu
chủ trương này không bị ngăn chặn thì khu vực nằm trong đường lưỡi bò
chẳng bao lâu sẽ thuộc về Trung Quốc.
Tục ngữ Anh có câu “Cái tường thấp mời
kẻ trộm”. Những hành động ngày càng trắng trợn của nhà cầm quyền Trung
Cộng ngoài lý do tham vọng quá lớn ở Biển Đông còn có lý do quan trọng
là do Đảng và Nhà nước Việt Nam phản ứng quá yếu ớt. Và xu hướng không
hề sáng sủa. Có lẽ chúng tiến đến đâu thì ta lùi đến đó!
Vì sao có tình trạng ấy? Vì Đảng và Nhà
nước gần như đối đầu với nhân dân trong vấn đề chống xâm lược. Nhà nước
đàn áp khốc liệt các cuộc biểu tình chống Trung Cộng. Vậy làm sao Trung
Cộng không được đà lấn tới? Chúng ngày càng coi Đảng và Nhà nước Việt
Nam không ra gì hết, nên cứ thỉnh thoảng lại “bóp mũi” để ra một yêu
sách mới.
Vì Đảng và Nhà nước tự cô lập mình nên
trở nên đơn độc. Mà đơn độc thì yếu đuối. Vả lại, không có nhân dân hậu
thuẫn nên cũng không có áp lực về vấn đề chịu trách nhiệm. Mất toàn bộ
Qđ. Hoàng Sa năm 1974 không ai chịu trách nhiệm. Mất đảo Gạc Ma trong
Qđ. Trường Sa năm 1988 không ai chịu trách nhiệm. Những năm gần đây tàu
Trung Quốc tự do ra vào đánh cá trên vùng biển của ta, 3 lần cắt cáp tàu
thăm dò dầu khí của ta, liên tiếp bắt bớ đánh đập ngư dân ta, rao bán
các lô dầu khí của ta,… nhưng cũng không quan chức nào phải chịu trách
nhiệm.
Ngược lại lịch sử trước đó chưa lâu,
Đảng và Nhà nước cùng nhân dân lo đánh giặc thì khác hẳn. Dưới đây xin
trích một số câu thơ chúc Tết của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong mấy năm đầu
kháng Pháp cũng đủ thấy cái không khí “toàn dân lo” chứ chẳng bao giờ
chỉ có Chính phủ lo: Toàn dân kháng chiến, toàn diện kháng chiến/ Chí ta đã quyết, lòng ta đã đồng/ Tiến lên chiến sĩ! Tiến lên đồng bào! Sức ta đã mạnh, người ta đã đông/ Trường kỳ kháng chiến, nhất định thắng lợi! Thống nhất độc lập, nhất định thành công!(Xuân Đinh Hợi, 1947). Toàn dân đại đoàn kết/ Cả nước dốc một lòng/ Thống nhất chắc chắn được/ Độc lập quyết thành công. (Xuân Mậu Tý, 1948). Người người thi đua/ Ngành ngành thi đua/ Ngày ngày thi đua/ Ta nhất định thắng/ Địch nhất định thua(Xuân Kỷ Sửu, 1949).
Nhìn lại lịch sử Việt Nam, triều đại nào
dựa vào dân thì mạnh, xa dân, đối đầu với dân thì yếu và quân xâm lược
thừa cơ đó mà thôn tính. Chỉ xin lấy hai triều đại làm ví dụ.
Thời nhà Trần (thế kỷ XIII), do “vua tôi
đồng lòng, anh em hoà thuận, cả nước góp sức” (lời Trần Quốc Tuấn) nên
ba lần đánh thắng giòn giã quân Mông – Nguyên, một đội quân xâm lược
mạnh nhất thế giới đương thời, một đội quân gây tang tóc cho cả hai châu
lục Á – Âu.
Thời nhà Nguyễn (nửa sau thế kỷ XIX) do
chính sự hà khắc, nhân dân oán thán, cho nên triều đình tuy có kháng
chiến nhưng do dự, lừng chừng, trong lúc có giặc ngoại xâm mà vẫn đàn áp
nhân dân một cách khốc liệt, do đó không bao giờ dám kiên quyết với
giặc, làm cho quân Pháp có điều kiện gặm dần nước ta. Một điều gần như
quy luật trong cuộc chiến này là: khi quân Pháp yếu, bị các đội nghĩa
binh tự phát của nhân dân bao vây, đánh tỉa thì chúng tìm cách “hoà” với
triều đình; khi chúng mạnh thì chúng mở rộng xâm lược, bất chấp những
hoà ước đã ký. Còn phía triều đình thì lúc nào cũng chỉ lo cầu “hoà”,
thậm chí để được lòng quân Pháp, có lúc triều đình tìm cách hạn chế hoặc
đàn áp các đội nghĩa binh đang tích cực kháng chiến. Nguyên nhân sâu xa
là do vua quan quá nhiều quyền lợi phi nghĩa, dẫn đến tư tưởng sợ dân
hơn sợ giặc. Đi với giặc vẫn tưởng bảo tồn quyền lợi nhưng rút cục khi
đủ mạnh, quân Pháp đánh một đòn quyết định buộc triều đình đầu hàng
(điều ước Harmand, 25-8-1883). Một cuộc phản công muộn màng do phái chủ
chiến tiến hành sau đó (7-1885) không lấy lại được thế thất bại.
Khẩu hiệu “Đã có Đảng và Nhà nước lo”
hiện nay còn nguy hiểm ở chỗ nó tạo nên sự lười nhác và vô trách nhiệm
trong mỗi công dân. Tình trạng vô cảm mà ai cũng có quyền kêu than chắc
chắn có sự góp phần của cái mệnh đề trên. Điều này trái hẳn với truyền
thống dân tộc khi cha ông vẫn dạy “Quốc gia hưng vong, thất phu hữu
trách”. Thật xấu hổ khi chúng ta nhắc đến cậu bé Trần Quốc Toản bóp nát
quả cam lúc nào không biết vì mải nghe các vương hầu luận bàn kế đánh
giặc, hay chàng trai đan sọt Phạm Ngũ Lão mải lo việc nước mà ngựa của Hưng
Đạo Vương đi qua không biết cho đến khi bị quân lính đâm giáo vào đùi.
Chỉ nhắc đến thế thôi cũng đã thấy cái
cực kỳ vô lý và phản động của câu khẩu hiệu “Đã có Đảng và Nhà nước
lo”. Ai là người đề xướng ra khẩu hiệu này? Tôi nghĩ chắc chắn không
phải các vị đứng đầu Đảng và Nhà nước mà chỉ do ai đó “sáng tạo” trong
quá trình thực thi công vụ phi lý là dẹp các cuộc biểu tình chống Trung
Cộng mà thôi. Thật là lợi bất cập hại cho chính Đảng và Nhà nước. Tới
đây chẳng lẽ lùi mãi trước những hành động ngang ngược của Trung Cộng?
Cuối cùng khi đã bị dồn đến chân tường, tôi nghĩ Đảng và Nhà nước vẫn
phải chống Trung Cộng xâm lược. Nhưng lúc ấy liệu nhân dân còn ủng hộ?
Giả sử lúc đó quân đông, vũ khí tốt thì còn làm được gì? “Tôi không sợ
đánh, chỉ sợ lòng dân không theo”, bi kịch ấy của Hồ Nguyên Trừng, một
vị tướng tài ba xuất chúng thời nhà Hồ chả lẽ không khiến ai hôm nay mảy
may xúc động?
Đ.T.T
Xin mời cùng xem lại các bài cùng chủ đề "Đã có Đảng và Nhà nước lo"