Thứ Sáu, 30 tháng 9, 2022

CHỦ TỊCH HÀ NỘI TIẾP ĐẠI SỨ THÌ DÙNG LỄ NGHI RA SAO?

TIẾP ĐẠI SỨ THÌ DÙNG LỄ NGHI RA SAO?

(BÍ THƯ, CHỦ TỊCH HÀ NỘI CHỈ LÀ CỬA DƯỚI)

Đại sứ, hay còn gọi đầy đủ là Đặc mệnh Toàn quyền (có người lại bảo Đại sứ và Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền là hai phẩm bậc khác nhau) là nhân viên ngoại giao có chức vụ cao nhất, được chỉ định đại diện cho một quốc gia tại một đất nước khác hoặc một tổ chức quốc tế.

Theo đó, Đại sứ là người đại diện cấp cao nhất của một chính phủ tại thủ đô nước khác. Các nước sở tại thường cho phép đại sứ quản lý một khu vực nhất định, gọi là Đại sứ quán. Tại đây, các nhân viên ngoại giao và thậm chí cả các phương tiện giao thông thường được nước sở tại miễn trừ ngoại giao.

Riêng với Vương quốc Anh thì viên chức ngoại giao cấp cao của các quốc gia thành viên khối Thịnh vượng chung Anh thường được gọi là cao ủy; còn của Tòa Thánh (Vatican) gọi là Sứ thần. 

Đại sứ chính là đại diện thay mặt Tổng thống, Quốc vương, Chủ tịch nước có mặt trên đất nước mà ông ta đến thực thi trọng trách Đại sứ. Xe Đại sứ ra đường đi công vụ được phép cắm quốc kỳ và có cảnh sát dẫn đường. 

Tóm lại, sự hiện diện của Đại sứ tại các sự kiện mang tính ngoại giao thì NHƯ CÓ NGUYÊN THỦ, QUỐC VƯƠNG, TỔNG THỐNG hiện diện.

Vì vậy các nước Châu Âu và phần lớn các nước văn minh đều coi trọng Đại sứ, dành cho họ những sự trọng thị khi đón tiếp, trong đó có lễ Trình Quốc Thư (tức là mang bức QUỐC THƯ đến trình). 

Ngày 3/5/2018, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Vương quốc liên hiệp Anh và Bắc Ireland Trần Ngọc An đã tới tiếp kiến và trình Quốc thư lên Nữ hoàng Elizabeth II. Đại sứ Trần Ngọc An vận quốc phục áo dài, khăn đóng cùng phu nhân và đoàn tùy tùng đợi sẵn ở cửa nhà riêng để đi xe vào hoàng cung.

Đại sứ và phu nhân được Nữ hoàng cho xe song mã đến tận nhà riêng để rước. Đây là một vinh dự dành cho tất cả các Đại sứ mới nhậm chức và trình Quốc thư. Vì Đại sứ chính là đại diện thay mặt Tổng thống, Quốc vương, Chủ tịch nước có mặt trên đất nước mà ông ta đến thực thi trọng trách Đại sứ. 

Hoàng gia Anh cho xe song mã đến đón Đại sứ và phu nhân tới Hoàng cung để trình Quốc thư là phù hợp với thông lệ ngoại giao và thể hiện sự trọng thị của Nữ hoàng, Hoàng gia đối với đất nước cử Đại sứ tới Nước Anh.



Phu nhân của Đại sứ VN tại Anh Trần Ngọc An mà chúng ta thấy trong ảnh trên khi tháp tùng chồng đi trình Quốc thư, cũng là một Đại sứ. Bà là Đại sứ Việt Nam tại Thụy Điển. Khi bà vào Hoàng cung trình Quốc thư cũng được Quốc vương cho xe song mã đến đón.

Trước kia, khi nhậm chức và trình Quốc thư, Tiến sĩ Đinh Hoàng Thắng - Đại sứ VN tại Vương quốc Hà Lan cũng được rước bằng xe ngựa đưa vào Hoàng cung để trình Quốc thư.
 
Thường trong các hoạt động của mình, Đại sứ thỉnh thoảng có cuộc làm việc với lãnh đạo địa phương, nhưng chỉ ở các thành phố Thủ đô hoặc thành phố lớn. Ở Việt Nam là Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và Huế. 

Vì vậy, so vào phép ngoại giao thì lãnh đạo tỉnh (kể như Bí thư, Chủ tịch Hà Nội và TP Hồ Chí Minh) còn dưới Đại sứ một bực. Vì Đại sứ là Đại diện của Nguyên thủ, Quốc vương, Tổng thống. 

Theo đó, Thủ đô Hà Nội, TP HCM hay bất cứ tỉnh thành nào mà có chuyến ghé thăm hay làm việc của bất kỳ Đại sứ nước nào thì các Bí thư, Chủ tịch của địa phương sở tại phải dành cho họ nghi thức trọng thị ở cửa trên của mình, cho dù theo phép ngoại giao họ rất khiêm tốn và nhã nhặn. 
 
Cách đây mấy ngày, “Đại sứ Pháp Nicolas Warnery đã có cuộc gặp với Phó bí thư thành ủy - Chủ tịch Uỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội, ông Trần Sỹ Thanh vào ngày 27 tháng 9. Cuộc gặp gỡ này là dịp để trao đổi về rất nhiều chủ đề quan trọng của quan hệ hợp tác của chúng ta như dự án tuyến đường sắt đô thị số 3 và sự hỗ trợ kỹ thuật của Pháp cho thành phố Hà Nội trong lĩnh vực giao thông bền vững”.(trích bản tin của ĐSQ Pháp tại VN). 

Ông Trần Sỹ Thanh chỉ là quan chức cấp tỉnh. Chưa kinh qua các cuộc đón tiếp ngoại giao với quốc tế, nên đã có phong thái và dung mạo khiến người ta nghĩ ông là cửa trên của Đại sứ. Ông cần rút kinh nghiệm.





Khoảnh khắc khi bắt tay chụp ảnh ông đã để lộ ra 2 chi tiết thiếu tinh tế và vi phạm nguyên tắc ngoại giao. Đó là khi Ngài Đại sứ nhìn vào ông thì ông Thanh lại nhìn đi chỗ khác. Và có khoảnh khắc ông đút tay vào túi quần khi đang bắt tay Ngài Đại sứ. (Theo Ký giả Hồng Lam, để khắc phục thói quen này, Phu nhân Chủ tịch cần gọi thợ khâu bịt các túi quần các bộ vét của ông nhà để ông Thanh sẽ không còn thói quen đút tay vào túi quần trong các nghi lễ trọng nữa).

Lâm Khang tổng hợp.
Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Anh quốc.
Ảnh: Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam.
Đọc tiếp...

BÀ TỔ NGHỀ GỐM SỨ CHU ĐẬU LÀ MỘT NHÂN VẬT NGỤY TẠO (kỳ 3)


Từ "Bùi Thị hý bút" đến "Kỳ nữ xứ Đông", một sản phẩm hư cấu vụng về, thô thiển

Đặng Văn Sinh
 
Như hai bài trước chúng tôi đã chỉ ra, Bùi Thị Hý chỉ là nhân vật lịch sử tưởng tượng của ông Tăng Bá Hoành hoàn toàn với mục đích trục lợi.

Từ khi con tàu đắm ở vùng biển Cù Lao Chàm được khai quật đến nay, cũng đã có một số bài viết đăng tải trên một vài tờ báo chính thống cũng như báo mạng "lề trái" lật tẩy trò ngụy tạo này, nhưng chẳng hiểu vì sao Viện Hàn lâm khoa học xã hội, trong đó có nhiều chuyên gia gốm sứ, cũng như các nhà quản lý chuyên ngành vẫn không có biện pháp xử lý dứt khoát.

Đọc tiếp...

BÀ TỔ NGHỀ GỐM SỨ CHU ĐẬU LÀ MỘT NHÂN VẬT NGỤY TẠO (Kỳ 2)


BÀ TỔ NGHỀ GỐM SỨ CHU ĐẬU
LÀ MỘT NHÂN VẬT NGỤY TẠO (Kỳ 2)
 

Đặng Văn Sinh

2 - Phiến gạch nung bôi bác chân dung Bùi Thị Hý và những dòng chữ Hán lởm khởm

Sau khi cố tình dịch sai những dòng chữ Hán viết trên chiếc bình gốm hoa lam đang được bảo tồn trong Viện Bảo tàng Topkapi Saray ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ (Turkey), ông Tăng Bá Hoành cùng các cộng sự, được sự hỗ trợ nhiệt tình của một số quan chức vai vế tỉnh Hải Dương bắt đầu chiến dịch truy tìm nhân vật Bùi Thị Hý. Nhưng khốn nỗi, làm gì có mà tìm? Sau một thời gian đắn đo, cân nhắc họ mới nghĩ ra hạ sách, cho dù có phải đào bới, lật tung các tầng đất hay cưỡng bức lịch sử cũng phải tạo ra cho được một Bùi Thị Hý bằng xương bằng thịt, giống như trước đây đã từng hư cấu ra nữ tiến sĩ Hán học Nguyễn Thị Duệ làm vẻ vang cho nền văn hóa Xứ Đông

Đọc tiếp...

BÀ TỔ NGHỀ GỐM SỨ CHU ĐẬU LÀ MỘT NHÂN VẬT NGỤY TẠO (Kỳ 1)


BÀ TỔ NGHỀ GỐM SỨ CHU ĐẬU 
LÀ MỘT NHÂN VẬT NGỤY TẠO (Kỳ 1) 

Đặng Văn Sinh
 
Gần đây Đoàn Chèo tỉnh Hải Dương công diễn diễn vở chèo "Bùi Thị Hý" trên sân khấu ngoài trời mà kịch bản lấy cảm hứng từ nhân vật phụ nữ "nổi tiếng" Bùi Thị Hý, được suy tôn là bà tổ của nghề gốm Chu Trang đã thất truyền từ hơn bốn trăm năm. Chu Trang ngày nay chính là làng Chu Đậu, xã Thái Tân, huyện Nam Sách , tỉnh Hải Dương, từ lâu vốn chỉ được biết đến với nghề trồng cói dệt chiếu.

Đọc tiếp...

Thứ Ba, 27 tháng 9, 2022

HÔM NAY NƯỚC NHẬT TỔ CHỨC QUỐC TANG NGÀI ABE SHINZO

KÍNH VIẾNG NGÀI ABE SHINZO
THỦ TƯỚNG TIỀN NHIỆM CỦA NHẬT BẢN

Lời dẫn của Nguyễn Xuân Diện: Sáng 12/7/2022, tôi cùng một số nhân sĩ trí thức và bạn bè đến Đại Sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam (27, Liễu Giai, Hà Nội) để viếng và ghi sổ tang, bày tỏ lòng tiếc thương vô hạn trước sự ra đi đột ngột của Ngài Abe Shinzo, thủ tướng tiền nhiệm của Nhật Bản.

Trước đó, lúc 11h00 đêm 11/7/2022, Thư pháp gia Tử Hư Nguyễn Ngọc Thanh ở Viện Nghiên cứu Hán Nôm đã giúp thể hiện đôi câu đối trên giấy lụa bạch dài 1,2m (xin xem ảnh chụp ở dưới). Sau khi bồi trục biểu đã được mang đến trao cho Ngài MAEDA Shunsuke, Bí thư thứ 3 của ĐSQ Nhật Bản tại Việt Nam. 

Bức thư pháp viếng Ngài Abe Shinzo do Thư pháp gia Tử Hư Nguyễn Ngọc Thanh,
Viện Nghiên cứu Hán Nôm thể hiện đêm 11/7/2022.

Đọc tiếp...

Thứ Hai, 26 tháng 9, 2022

Huy Đức: NHÂN TRƯỜNG HỢP CA SĨ KHÁNH LY


NHÂN TRƯỜNG HỢP CA SĨ KHÁNH LY

Bài: Huy Đức
 
Rất muốn làm một công dân lười biếng, tin tưởng vào “nguyên nhân cúp điện” trong quyết định hủy đêm diễn của ca sĩ Khánh Ly. Nhưng rồi, không thể không tự hỏi, dù những người ra quyết định có bất chấp pháp lý và đạo lý tới đâu, không lẽ họ không nghĩ đến những tổn thất của nhà tổ chức. 
 
Đã 3 tháng kể từ khi Khánh Ly hát “Dấu Chân Địa Đàng” và “Gia Tài Của Mẹ” [xin không bình luật việc cấm những bài hát này là đúng hay sai] nếu chính quyền tin vào tính chính danh của mình, cứ thẳng thừng từ chối cho bà hát. 
Đọc tiếp...

CHUYỆN LẠI KỂ, NHÂN SHOW DIỄN CỦA KHÁNH LY BỊ "SỰ CỐ ĐIỆN"

Tranh: Họa sĩ La Thanh Hiền.

CHUYỆN LẠI KỂ

Bài của Mai Quoc Viet

Chuyện đã kể.

Bây giờ kể lại nhân show diễn của nữ ca sĩ huyền thoại Khánh Ly bị hủy vì điện.

Có thêm vài tình tiết từng dấu kín.

Tôi gọi bà Khánh Ly là nữ ca sĩ huyền thoại vì chẳng ai có thể vượt bà về số lượng người nghe hát bằng tiếng Việt.

Tổ chức nào đó nên làm một cuộc điều tra về việc này.

Tôi cam kết chẳng sai mặc dù tôi không quen biết bà và cũng chẳng phải là người nghe bà hát đắm say.

Hủy show diễn là chuyện bình thường.

Thiệt hại đã có hợp đồng thỏa thuận cứ thế mà bồi thường chỉ trừ các lí do sau là thua: động đất, núi lửa, dịch tả, chiến tranh và thay đổi chế độ.

Cúp điện hiển nhiên phải bồi thường.

Ở nước ngoài là thế, kể cả ông chậm lớn Căm Pu Chia, còn Việt Nam thì không, không những chẳng bồi thường mà có khi lại là diệu kế để thụi nhau.

Người Việt Nam mình thụi nhau với muôn vàn lí do, lí do thường xảy ra nhất là không ưa.

Chẳng đi sâu vào show diễn của nữ ca sĩ huyền thoại Khánh Ly.

Nghe chuyện kể của tôi đi để thêm đủ trí lực khẳng định Kinh+ thường xấu.

Năm 1997 tôi đưa nhóm nhạc lừng danh thế giới Air Supply vào Sài Gòn nhưng bị vướng vì giấy phép.

Tôi núp bóng Cục nghệ thuật biểu diễn đưa Air Supply ra Hà Nội sau khi đã thỏa thuận xong với nhà tài trợ chính là hãng bia San Miguel.

Thời đó Hà Nội là một vùng đất hoang của công nghệ biểu diễn thế giới, sân vận động Mỹ Đình chưa xây, Cung hội nghị quốc gia chưa có, nhà hát lớn và cung văn hóa Hà Nội lại bé tí, sân vận động Hàng Đẫy thì toang hoác, nhà triển lãm Giảng Võ đang chật cứng các gian hàng Hội Xuân.

Hết nơi để chọn tôi chọn sân ngoài trời khu triển lãm Giảng Võ.

Mọi việc êm đềm.

Biết nhà tài trợ chính cho Air Supply là bia San Miguel một nhãn hàng bia lớn đang từ trong Sài Gòn nhảy ra xây dựng thị trường ở Hà Nội nhảy vào cuộc với một đoàn kiêu binh nghề tổ chức biểu diễn học mót vốn ở chung một làng ở Hà Tây thủa ở truồng ôm sách tới trường.

Chiêu bẩn được tung ra.

Họ bỏ tí tiền còm để dựng một gian hàng trong sân, chẳng sắp đặt bia bọt gì, lèo tèo mấy bàn con.

Chẳng quan tâm.

Đêm diễn bắt đầu.

Mặc dù hơi ngạc nhiên.

Air Supply xuất hiện trên sân khấu lộng lẫy gửi lời chào Hà Nội hào hoa và thiêng liêng.

Ba mươi ngàn khán giả Hà Nội hơn phân nửa là chui rào hay lách tường hò reo phấn khích.
 
Air Supply biểu diễn tưng bừng được khoảng chừng ba mươi phút.

Bỗng từ gian hàng của hãng bia kia bất ngờ bay lên một quả khinh khí cầu khổng lồ có in logo của hãng bia đối thủ của Sanmigue.

Một màn quảng cáo siêu ấn tượng.

Dù rất căm phẫn nhưng tôi vẫn nghiêng người chào thán phục.

Tài đến thế là cùng.

Vượt mặt giỏi thế chẳng ai bì.

Đại diện bia San Miguel đứng cạnh tôi mặt cắt đố chảy máu.

Air Supply biểu diễn tưng bừng, những giai điệu đẹp làm nền cho quả khinh khí bay lãng mạn trên bầu trời.

Ba mươi nghìn khán giả như bị chích ma túy ngất ngây nhảy múa tự nhiên như một bầy khỉ con hoang dã.

Bỗng cúp điện.

Quả khí cầu đã bay gần đến Cầu Diễn.

Tối om.

Cầu chì nội bộ bị đứt.

Tổ kỹ thuật biến mất.

Tôi gọi cho phó giám đốc trung tâm triển lãm Giảng Võ cũng có tên là Võ, máy ở tình trạng ngoài vùng phủ sóng.

Ba mươi ngàn khán giả la hét đòi lại vé.

Tôi hiểu là một cú chơi bẩn.

Trong những trường hợp tôi không còn khả năng kiểm soát tôi thường lạnh lùng.

Tôi thững thờ lách đám đông đi ra bờ hồ Giảng Võ.

Ngắm nhìn mặt hồ lăn tăn sóng, buông một câu chửi thề, tiên sư lũ chúng mày vừa mới thoát khỏi lưng trâu sao giỏi đến nhường này.

Đang định bơi thì điện lại bật lên.

Ba mươi phút tối đen đi theo cuộc đời tôi.

Air Supply lại diễn tiếp tục.

Tôi thẫn thờ quay lại.

Nhạc sĩ Phú Quang ôm chầm tôi giọng run run, trời thương em, anh đã khuyên em không nên đem Air Supply ra Hà Nội, em không chịu nổi đâu.

Tôi hiểu anh nói gì.

Trời thương thật.

Nếu không thương, hồ Giảng Võ sẽ có thêm một vụ trầm mình vì thất tình.

Không trầm mình mà được à, tiền đã chi hết cho các hợp đồng, ra Hà Nội ông nội nào cũng sợ đòi hết tiền mới chịu cho xe chở âm thanh, ánh sáng và sân khấu lăn bánh từ Sài Gòn hoa & lệ, Air Supply cũng thế đã lấy 50000 usd còn lại tại Bankok trước khi vào Hà Nội dăm ngày.
 
Tiền đâu để trả lại cho ba mươi ngàn người đang nhảy múa chẳng giống người kia?
Số tôi là thế.

Chúa luôn kề bên khi hoạn nạn.

Gần chục năm sau, tôi ngồi cùng với chuyên gia thương hiệu quốc tế Võ Văn Quang từng là giám đốc tiếp thi đầu tiên của những bia Tiger, Heneiken tại cà phê năm sao Palace trên đường Nguyễn Huệ của Sài Gòn.

Võ Văn Quang giới thiệu một chàng trai to cao ngồi bên cạnh, đây là Sơn bạn em, ra Hà Nội em toàn ở nhà nó có khi mấy tháng, Sơn bây giờ là tổng giám đốc công ty truyền thông của tập đoàn dầu khí Việt Nam dưới trướng của siêu bố già Đinh La Thăng.

Tôi vui vẻ bắt tay.

Võ Văn Quang bất ngờ nói, Sơn chính là thằng làm cháy cầu chì Giảng Võ của anh đấy, thôi anh em cả, Sơn xin lỗi anh Việt đi.

Tôi lặng người.

Sơn chân thành, em xin lỗi, em ân hận quá, biết thế nào cũng thành anh em như thế này em sẽ không làm.

Tôi định nói, cúp cầu chì là mày, còn thằng nào thả khinh khí cầu?

Nhưng dừng lại vì nghĩ, gây nhau chẳng ích gì, người đời ít khi giúp tôi.

Chấp nhận như một định mệnh.

Trời thương trời sẽ cứu, trời tức giận trời sẽ phạt.

Ăn ở thế nào để trời thương là rất khó.

Sau này tôi bị ám ảnh giật mình khi làm việc với người Hà Nội gốc Hà Tây, tiếp xúc với ai tôi cũng có cảm giác hình như kẻ kia đã từng là thợ điện chuyên sâu nghiên cứu cầu chì.

Nữ ca sĩ huyền thoại Khánh Ly tôn kính à, đâu chỉ mỗi Hà Nội, ở đâu trên mảnh đất này cũng đầy rẫy thợ điện kể cả những nơi không có điện thưa bà.

Hình như bà từng là người Hà Nội gốc?

Đọc tiếp...

Chủ Nhật, 25 tháng 9, 2022

HÀ NỘI GIỞ TRÒ "SỰ CỐ ĐIỆN" TRƯỚC THỀM LIVE SHOW KHÁNH LY


"SỰ CỐ ĐIỆN" - DÙNG LẠI BÀI QUEN

Đêm nhạc ‘Nhớ mùa thu Hà Nội’ với sự xuất hiện của Khánh Ly từ Hoa Kỳ về đáng lẽ đã diễn ra tại Nhà hát Lớn Hà Nội tối 24/9. Nhưng nhà hát đột ngột bị cắt điện vào đúng ngày này.

Sở Văn hóa - Thể thao HN dừng liveshow Khánh Ly ở Nhà hát Lớn HN diễn tối 24.9, chỉ trước một ngày, gây thiệt hại lớn và ảnh hưởng đến ê kíp hàng trăm người.

"Sự cố điện" là bài quen của Hà Nội và Bộ Văn hóa Thể thao, đã được dùng đi dùng lại nhiều lần:
 
1- Ngày 18.1.2018, dùng để hủy chương trình của Đoàn văn nghệ Nội Mông của Trung Quốc, nhân kỷ niệm 68 năm quan hệ Việt - Trung, vì các nhà trí thức nhắc Bộ rằng 19.1 là ngày Trung Cộng cưỡng chiếm Hoàng Sa. Cũng huỷ trước 01 ngày (đêm diễn đúng 19/1).

2- Tháng 9 năm 2014, Triển lãm Cải Cách Ruộng đất đóng cửa vì "sự cố điện" sau 3 ngày mở cửa, bà con dân oan Dương Nội đến xem đông quá.

3- Cắt điện buổi văn nghệ của người khiếm thị trình diễn các bài hát về Ukraine; có Đại sứ và phu nhân Ukraine dự.

4- Cắt điện buổi hội thảo về Cây Xanh thành phố, tổ chức tại KS Cầu Giấy (sau vụ chặt cây xanh trong dự án đốn 6.700 cây cổ thụ thời Thế Thảo chủ tịch). Buổi này có cố Giáo sư Phạm Sỹ Liêm cựu Thứ trưởng Bộ Xây dựng và GS Nguyễn Lân Dũng dự.

5- Cắt điện buổi thuyết trình về Chủ quyền của VN tại QĐ Hoàng Sa và QĐ Trường Sa do TS Nguyễn Nhã trình bày, tại một nhà hàng tận Hà Đông.
…….

Ngoài ra, theo BBC Việt ngữ: Huế, Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên cũng đều “tạm hoãn" các show diễn Khánh Ly.


Nhà văn Tạ Duy Anh có bài viết bình luân nhân sự kiện này:


NHÂN VỤ NHÀ HÁT LỚN MẤT ĐIỆN
 
Nhà văn Tạ Duy Anh
(Cựu Biên tập viên NXB Hội Nhà văn)
 
Tôi phải nói ngay tôi không phải là fan của ca sĩ Khánh Ly. Vì thế chuyến lưu diễn khắp đất nước của bà lần này, cũng như mọi lần khác, không nằm trong mối quan tâm của tôi. 
Đọc tiếp...

CHẤN ĐỘNG! BỨC THƯ TUYỆT MỆNH CỦA MỘT CÔ GIÁO Ở QUY NHƠN

Hình ảnh bức thư tuyệt mệnh của cô giáo.

Phát hiện thi thể cô giáo sau 4 ngày mất tích:
Hé lộ nguyên nhân từ "thư tuyệt mệnh"


Báo Người lao động đưa tin: Sáng 25 -9, nguồn tin của phóng viên cho biết Công an TP Quy Nhơn, tỉnh Bình Định vừa hoàn tất việc khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi để làm rõ nguyên nhân dẫn đến cái chết của cô giáo V.T.H.P (33 tuổi; quê ở huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định), công tác tại Trường THCS Hải Cảng, TP Quy Nhơn.

Bước đầu, cơ quan chức năng đã xác định nguyên nhân dẫn việc cô giáo V.T.H.P tử vong là do uống thuốc tự tử. Ngoài ra, qua khám nghiệm hiện trường, lực lượng chức năng còn phát hiện mảnh giấy viết tay có nhiều chỗ bị nhoè do thấm nước, nghi là "thư tuyệt mệnh" của cô P. để lại trước khi uống thuốc tự tử. 
Đọc tiếp...

Thứ Bảy, 24 tháng 9, 2022

Tin Buồn: VÔ CÙNG THƯƠNG TIẾC GS. HỌA SỸ PHẠM CÔNG THÀNH

  ..
..
  



TIN BUỒN 

Chúng tôi vô cùng kính tiếc báo tin

Giáo sư - Họa sỹ
PHẠM CÔNG THÀNH

 Sinh năm 1932 tại Bình Lục, Hà Nam

Giáo sư Đại học Mỹ thuật Việt Nam
(từ năm 1962 đến năm 1995) 

 Đã từ trần tại nhà riêng hồi 21h10’ Ngày 22.9.2022
(tức ngày 27 tháng 8 năm Nhâm Dần).
Hưởng Đại thọ 91 tuổi.

 Lễ viếng được tổ chức vào 09h30,
Thứ Ba, ngày 27.9.2022 tại Nhà tang lễ Bộ Quốc phòng
Số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội

Lễ truy điệu và đưa tang vào 10h30 cùng ngày.

An táng tại Nghĩa trang Lạc Hồng Viên,
Huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình.

 ***

Xin chia buồn cùng Trưởng nam - Hoạ sĩ Phạm Bình Chương và gia đình. Và dâng lời cầu nguyện anh linh Giáo sư Họa sỹ Phạm Công Thành an nghỉ thanh thản trong niềm kính tiếc của Gia đình, đồng nghiệp và các thế hệ học trò.


Đọc tiếp...

Thứ Sáu, 23 tháng 9, 2022

TƯ DUY LẨN QUẨN CỦA GS. ĐẶNG HÙNG VÕ

TƯ DUY LẨN QUẨN CỦA GS. ĐẶNG HÙNG VÕ

Chu Mộng Long
 
Báo giật tít: "Giá trị đất đai tăng thêm đang nằm trong túi người dân, nhà nước kiên quyết thu hồi lại" để cho rằng, đó là hiến kế của ông Đặng Hùng Võ.
 
Dân mạng chửi và những người tỏ ra thông minh đã bênh vực cho ông Võ, rằng ông Võ không nói nguyên văn như vậy. Người bênh vực cũng chửi không kém dân mạng, rằng dân mạng đọc hiểu ngu, hàm hồ kiểu "Chí Phèo".
 
Bài trước tôi chẳng chửi, cũng chẳng bênh vực. Tôi chỉ dẫn ra cái quá khứ thu hồi, biến báo trong chính sách đất đai mà nhà tôi và nhiều nhà khác trên đất Việt này từng là nạn nhân, từ đó đặt nghi ngờ về kế sách ông Đặng Hùng Võ hiến cho nhà nước.

Đọc tiếp...

HẾT MUỐN SỐNG TRÊN ĐẤT NƯỚC NÀY

HẾT MUỐN SỐNG TRÊN ĐẤT NƯỚC NÀY

Chu Mộng Long

GS. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường tuyên bố: "Giá trị đất đai tăng thêm đang nằm trong túi người dân, nhà nước phải kiên quyết thu hồi lại". Tôi nghe mà hết muốn sống trên đất Việt!

Ba mẹ tôi từng khóc hết nước mắt khi có cái chính sách gọi là "thu hồi" này.

Năm 1975, sau nhiều năm tản cư, cả nhà tôi từ phố thị về lại quê hương. Quê tôi chiến tranh khốc liệt, đằng đẵng suốt 20 năm, không thể sống được. Hòa bình, ba mẹ tôi trút hết vốn dành dụm mua một đôi bò, sắm lại nông cụ để về quê cày ruộng. Việc trước tiên là đắp lại mồ mả ông bà. Sau đó là khai hoang. Những đất đai ông bà để lại đã hoang hóa, cỏ gai mọc ngập đầu. Có những thân cây đã to bằng người ôm. Khai hoang đâu trồng cây lương thực đó để sống. Làm suốt hai ba năm, đánh đổi bao mồ hôi nước mắt để có đất trồng. Khi đất vừa thục thì đùng một cái nhà nước thu hồi để đưa vào hợp tác xã. Hai con bò ba mẹ tôi mua hơn một cây vàng cũng bị nhà nước thu hồi và trả lại cho mười mấy đồng. Và cũng chỉ vì nhà có đất đai, thêm hai con bò nữa mà bị xếp hạng trung nông. Phải đóng tiền cổ phần cho cửa hàng mậu dịch 100 ngàn đồng, lại còn bị ấn định công trái đến 500 ngàn đồng. Viết đơn trình bày hoàn cảnh cùng đinh (bần nông) thì bị xã cho là khai man. Ba bị xã bắt nhốt trong cái container ngoài nắng. Mẹ khóc hết nước mắt, phải chạy vạy, vay mượn đủ số tiền đó để cứu ba về. Thế là nhà nợ nần chồng chất.

Đọc tiếp...

Thứ Năm, 22 tháng 9, 2022

SAO ÔNG GIÁO SƯ LẨN THẨN THẾ?


SAO ÔNG GIÁO SƯ LẨN THẨN THẾ?

Luật sư Trần Đình Dũng

GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế Quốc dân phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế - Xã hội Việt Nam 2022 sáng 18/9, cho rằng, cần phải thu hồi đất đai, bất động sản giao dịch trao tay không đăng ký.

Như vậy theo ý kiến của GS.TS Cường, đất mà chuyển nhượng bằng "giấy tay" không ra công chứng là bị nhà nước thu hồi QSDĐ luôn. Thật là một ý kiến tai hại!

Quyền sử dụng đất là một loại tài sản, hàng hóa đặc biệt. Người sử dụng đất có quyền thế chấp, mua bán QSDĐ (chuển nhượng QSD đất), thừa kế, góp vốn... Người sử dụng đất có quyền định đoạt việc giao dịch, lựa chọn hình thức giao dịch.

Hình thức giao dịch (công chứng, "giấy tay"...) đối với QSDĐ không có gì là vi phạm đối với chủ sở hữu đất đai (sở hữu toàn dân do nhà nước quản lý). Các giao dịch bằng "giấy tay", thế chấp vay không theo qui định... chỉ làm cho các bên giao dịch gánh lấy nguy cơ rủi ro mà thôi.
Đọc tiếp...

Thứ Hai, 19 tháng 9, 2022

CÁC NGUYÊN THỦ, QUỐC VƯƠNG VIẾNG NỮ HOÀNG ELIZABETH II

CÁC NGUYÊN THỦ, QUỐC VƯƠNG VIẾNG NỮ HOÀNG ELIZABETH II

Các vị Quốc vương và Nguyên thủ quốc gia trên khắp thế giới đã có mặt ở London để viếng và dự lễ tang Nữ hoàng Elizabeth II của Nước Anh. 

* Họ được bố trí đứng trên lan can cao ngang với linh cữu để viếng Nữ hoàng Anh. 

Theo dõi thấy Tổng thống Mỹ Biden vừa làm dấu Thánh, rồi đặt tay lên ngực trái để cầu nguyện cho Nữ hoàng Anh và bày tỏ niềm tiếc thương vĩnh biệt Bà.

* Riêng Thủ tướng Canada thì vẫn đứng phía dưới, cùng dòng người dân vì ông vẫn là thần dân của Nữ hoàng.

Đọc tiếp...

Chuyện cũ: ĐẠI SỨ VN ĐI XE SONG MÃ ĐẾN GẶP NỮ HOÀNG ELIZABETH

ĐẠI SỨ VIỆT NAM VÀ PHU NHÂN ĐƯỢC RƯỚC TRÊN CỖ XE SONG MÃ
ĐẾN GẶP NỮ HOÀNG ELIZABETH ĐỆ NHỊ

Ngày 3/5/2018, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Vương quốc liên hiệp Anh và Bắc Ireland Trần Ngọc An đã tới tiếp kiến và trình Quốc thư lên Nữ hoàng Elizabeth II.

Đại sứ Trần Ngọc An vận quốc phục áo dài, khăn đóng cùng phu nhân và đoàn tùy tùng đợi sẵn ở cửa nhà riêng để đi xe vào hoàng cung.

Đại sứ và phu nhân được Nữ hoàng cho xe ngựa đến tận nhà riêng để rước. Đây là một vinh dự dành cho tất cả các Đại sứ mới nhậm chức và trình Quốc thư. Vì Đại sứ chính là đại diện thay mặt Tổng thống, Quốc vương, Chủ tịch nước có mặt trên đất nước mà ông ta đến thực thi trong trách Đại sứ. Xe Đại sứ ra đường được phép cắm quốc kỳ và có cảnh sát dẫn đường.





Ở Vương quốc Hà Lan và các nước Châu Âu cũng vậy. Trước kia, khi nhậm chức và trình Quốc thư, Tiến sĩ Đinh Hoàng Thắng - Đại sứ VN tại Vương quốc Hà Lan cũng được rước bằng xe ngựa đưa vào Hoàng cung để trình Quốc thư.

Hoàng gia Anh đã cho xe song mã đến đón Đại sứ và phu nhân tới Hoàng cung để trình Quốc thư là phù hợp với thông lệ ngoại giao và thể hiện sự trọng thị của Nữ hoàng, Hoàng gia đối với đất nước cử Đại sứ tới Nước Anh.

Nguồn tin và ảnh: https://vnembassy-london.mofa.gov.vn/.../%C4%90%E1%BA%A1i...

Video Đại sứ Trần Ngọc An trình Quốc thư lên Nữ hoàng:

Đọc tiếp...

Chủ Nhật, 18 tháng 9, 2022

TIẾN SĨ HÁN HỌC NGUYỄN THỊ DUỆ LÀ MỘT SẢN PHẨM HƯ CẤU

Tượng nữ Tiến sĩ Nguyễn Thị Duệ trong khám thờ ở hậu cung Văn miếu Mao Điền 
(Hải Dương). Ảnh: Hà Vũ Trọng Blog.

Lời dẫn của Chuyên gia Giáo dục Nguyễn Cảnh Thụy,
từng công tác tại Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hải Dương:

Tôi là Nguyễn Cảnh Thụy từng công tác tại Sở GDĐT Hải Dương rất tâm đắc với bài viết của nhà văn Đặng Văn Sinh- coi đây là vấn đề học thuật còn bỏ ngỏ cần được đưa ra bàn thảo để đi đến kết luận thật khách quan, khoa học.

Về việc Sở GDĐT cho in cuốn lịch sử địa phương đưa vào giảng dạy trong các trường phổ thông tôi có ý kiến như sau: Trước khi đưa in cuốn sách này, tôi đã có ý kiến phản đối chi tiết ghi trong cuốn sách nói bà Nguyễn Thị Duệ là tiến sĩ với lý do: các tài liệu chính sử cũng như văn bia vinh danh các tiến sĩ nho học không có ở đâu ghi tên bà Nguyễn Thị Duệ. Nếu đưa vào chưa chưa có căn cứ thì sẽ gây hậu quả lớn, làm cho các thế hệ học sinh hiểu sai về lịch sử. Nhưng ý kiến của tôi không được chấp nhận và cuốn sách vẫn được in như dự kiến. Tư liệu lịch sử thì dựa vào cuốn Cuốn “Tiến sĩ Nho học tỉnh Hải Dương” do ông Tăng Bá Hoành (Giám đốc Bảo tàng Hải Dương) biên soạn và phát hành năm 1999.
Đọc tiếp...

Thứ Sáu, 16 tháng 9, 2022

NGƯỜI TRUNG QUỐC ĐÃ CA NGỢI ĐỨC THÁNH TRẦN NHƯ THẾ NÀO?


Người Trung Quốc đã ca ngợi Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn hết lời.
Xin chọn một câu làm ví dụ:

 地 轉 我 粵 種 居 北 方 歐 州 境 內 無 蒙 騎 蹤 橫 千萬 理
天 生 此 良 才 於 宋 室 中 國 史 前 免 元 朝 都 護 一 百

Phiên âm:

Địa chuyển ngã Việt chủng cư Bắc phương,
       Âu châu cảnh nội vô Mông kỵ tung hoành thiên vạn lý.

Thiên sinh thử lương tài ư Tống thất,
       Trung Quốc sử tiền miễn Nguyên triều đô hộ nhất bách niên.

Nghĩa là:

Đất mà hoán chuyển cho giống người Việt lên ở phương Bắc,
                    thì ngựa Mông Cổ không thể nào tung hoành ngàn vạn dặm đất Châu Âu

Trời mà sinh đấng lương tài này (tức Trần Hưng Đạo) trên đất Tống,
                    thì lịch sử Trung Quốc không có chuyện bị Nguyên triều cai trị 100 năm.


Trích từ bài của Lê Phước trên RFI.
Đoạn văn mà Lê Phước đưa, là trích lại lời của nhà nghiên cứu Nguyễn Khắc Thuần.

Chữ cuối cùng, trong bài trên RFI viết là thiên 天, nhưng tôi cho là phải chữ niên

Nguồn: https://www.rfi.fr/.../20121207-tran-hung-dao-tinh-hoa...

Đọc tiếp...

Thứ Năm, 15 tháng 9, 2022

HAI VẤN ĐỀ NAN GIẢI SAU QĐ ÂN GIẢM ÁN CHO ĐẶNG VĂN HIẾN

HAI VẤN ĐỀ NAN GIẢI
SAU QUYẾT ĐỊNH ÂN GIẢM ÁN CHO ĐẶNG VĂN HIẾN 

Nguyễn Ngọc Chu

1. TIN VUI CHƯA TRỌN VẸN

Hôm nay truyền thông đưa tin, Chủ tịch nước ký quyết định ân giảm từ án tử hình xuống án chung thân cho tử tù Đặng Văn Hiến (https://plo.vn/tu-tu-dang-van-hien-duoc-chu-tich-nuoc-an...).

Sau mấy năm không ngừng kêu oan, với sự giúp đỡ của các cá nhân, tổ chức và công luận, cuối cùng Đặng Văn Hiến thoát án tử hình. Thoát án tử hình, là tin vui cho Đặng Văn Hiến và người thân, là "thành tựu" khiêm tốn của những ai tham gia và lên tiếng bảo vệ công lý cho Đặng Văn Hiến. Nhưng đó là một tin vui chưa trọn vẹn, một "thành tựu" mặn chát đắng cay.

Toàn vẹn lãnh thổ là điều thiêng liêng. Vì toàn vẹn lãnh thổ mà bao thế hệ người Việt Nam, đời nối đời, phải ngã xuống. Vì toàn vẹn lãnh thổ mà cả dân tộc Ukraine hiện đang cầm súng để giải phóng đất đai khỏi sự chiếm đóng của kẻ xâm lược.

Đọc tiếp...

TRẦN HƯNG ĐẠO - TINH HOA QUÂN SỰ VIỆT NAM


Tháng Tám giỗ Cha:
Ngày 20 tháng Tám giỗ Đức Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn


Non ngàn gió cuốn trăng treo
Lưỡi gươm Hưng Đạo thép treo sáng lòa

(Lời bài hát văn)

.

Trần Hưng Đạo: Tinh hoa quân sự Việt Nam 

Lê Phước

Lịch sử Việt Nam là một chuỗi dài những cuộc chiến chống ngoại xâm. Về mặt số lượng và trang bị vũ khí, quân đội Việt Nam chưa bao giờ ở trong thế “cân sức” với kẻ thù xâm lược. Ấy thế mà, kẻ thù luôn thất bại, độc lập dân tộc và chủ quyền quốc gia Việt Nam luôn được giữ vững. Một tấm gương tiêu biểu: Trần Hưng Đạo hồi thế kỉ 13 đã ba lần đánh bại quân xâm lược Nguyên Mông.

Đọc tiếp...

VỀ ĐÔI CÂU ĐỐI NỔI TIẾNG Ở ĐỀN KIẾP BẠC

Ảnh: Nguyễn Xuân Diện - Năm Nhân Dần (24.4.2022)

VỀ ĐÔI CÂU ĐỐI NỔI TIẾNG Ở ĐỀN KIẾP BẠC

Lời dẫn của Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện: Đây là đôi câu đối rất nổi tiếng, trước hết vì nó rất hay mà lại rất ngắn. Tác giả của đôi câu đối là Tam nguyên Thám hoa Vũ Phạm Hàm là một người hay chữ bậc nhất hồi đầu thế kỷ XX. Nổi tiếng nữa là vì có một dị bản khác là "thung thanh" gây ra cuộc tranh cãi liên miên trên khắp các mặt báo trong hơn nửa thế kỷ qua. Vậy "thu thanh"(Tiếng mùa thu, cũng là tiếng binh đao) hay là "thung thanh"(Tiếng đóng cọc).

萬 劫 有 山皆 劍 氣
六 頭 無 水不 秋 聲 

Vạn Kiếp hữu sơn giai kiếm khí,
Lục Đầu vô thủy bất thu thanh

Dịch nghĩa:

Vạn Kiếp có ngọn núi nào thì đều vương hơi kiếm
Lục Đầu không con nước nào không vang tiếng đao binh.

*************
Xin giới thiệu
bài Tổng thuật rất hay, rất đầy đủ và khách quan của Nguyễn Hồng Lam:

MỘT CHỮ, NỬA THẾ KỶ TRANH CÃI
Thứ Năm, 24/05/2012, 08:00

Trong tâm thức người Việt, Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn đã trở thành bậc hiển thánh, được lập đền thờ nhiều nơi. Sớm nhất phải kế đến đền Kiếp Bạc ở xã Vạn Kiếp, nay là xã Hưng Đạo, huyện Chí Linh, Hải Dương, nơi gắn liền với chiến thắng Bạch Đằng giang lừng lẫy. Đền được xây dựng từ năm 1300, ngay sau khi Trần Hưng Đạo tạ thế.

Đến những năm đầu thế kỷ XX, hai bên cổng đền có khắc thêm đôi câu đối:

萬 劫 有 山皆 劍 氣
六 頭 無 水不 秋聲 

Vạn Kiếp hữu sơn giai kiếm khí,
Lục Đầu vô thủy bất thu thanh

Dịch nghĩa:

Vạn Kiếp có ngọn núi nào thì đều vương hơi gươm kiếm
Lục Đầu không con nước nào không vang tiếng đao binh

Đôi câu đối này cũng đồng thời được khắc trước đền thờ Trần Hưng Đạo tại số 36, đường Võ Thị Sáu, Q.I, TP Hồ Chí Minh. Tác giả của đôi câu đối là Tam nguyên Vũ Phạm Hàm, đậu Thám Hoa nhưng thực chất là Thủ khoa (Đình Nguyên), giành học vị đệ nhất giáp Tiến sĩ cập đệ khoa thi Đình đời vua Thành Thái năm thứ tư (năm 1892, khoa thi này không lấy Trạng Nguyên và Bảng Nhãn). Đỗ đồng khoa, xếp danh liền sau Vũ Phạm Hàm là Nguyễn Thượng Hiền, đỗ Đệ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân (Hoàng giáp) và Chu Mạnh Trinh đỗ Đệ tam giáp Đồng tiến sĩ xuất thân.

Từ khi ra đời đến nay, đôi câu đối của bậc đại khoa vẫn được đánh giá là "ngắn gọn, cô đọng, nhưng đã thể hiện được khí phách oai hùng của những trận chiến chống quân Nguyên xâm lược, còn vang vọng mãi đến tận hôm nay làm cho chúng ta thêm tự hào và phấn chấn".

Thế nhưng, trong hơn nửa thế kỷ, kéo dài cho đến tận hôm nay, chữ "thu thanh" trong vế đối thứ hai vẫn là nguyên nhân cho nhiều cuộc tranh cãi chưa có hồi kết.

Vào những năm 60 của thế kỷ XX, nhà văn Lãng Nhân Phùng Tất Đắc đã đề nghị đổi chữ "thu thanh" thành "trang thanh" (tiếng đóng cọc), nhằm đối "chỉnh hơn" với chữ "kiếm khí" (hơi gươm kiếm) của vế thứ nhất. Chữ "trang thanh", về mặt nghĩa còn dụng ý nhắc lại dư âm trận chiến đóng cọc gỗ tiêu diệt đạo đại thủy binh Nguyên Mông trên sông Bạch Đằng của Hưng Đạo Đại Vương. Tiếp đó, trong bài viết đăng trên tạp chí Hán Nôm số 1 năm 1987, nhà nghiên cứu Nguyễn Quảng Tuân cũng dè dặt hoài nghi chữ "thu thanh" và đưa ra đề nghị "đính chính" bằng chữ "thung thanh", cũng có nghĩa là "âm vang cây cọc". Ông cho rằng đôi câu đối, khi được khắc lên cổng đền đã bị ghi nhầm chữ "thung" ra chữ "thu". Lập luận chính của Nguyễn Quảng Tuân là: "Chữ "kiếm" đối với chữ "thung" chỉnh hơn là với chữ "thu", vì "kiếm" và "thung" đều là vật "cụ thể", còn "thu" chỉ là "trừu tượng" mà thôi". Ngoài ra, về âm đọc, chữ này được đọc bằng hai âm, đọc "thung" thì có nghĩa là đánh đập, đọc là "chang" thì có có nghĩa là cái cọc. Do đó, trong bài viết, Nguyễn Quảng Tuân đề xuất chọn cách đọc thành "chang thanh", sửa đôi câu đối thành:

Vạn Kiếp hữu sơn giai kiếm khí,
Lục Đầu vô thủy bất chang thanh

Bức xúc và gay gắt hơn, giữa năm 1995, trên tờ Văn nghệ của Hội Nhà văn Việt Nam, nhà nghiên cứu Hoàng Hữu Xứng đã thẳng thắn đề nghị "đục bỏ đôi câu đối của Vũ Phạm Hàm trên cổng đền Kiếp Bạc, ngõ hầu tránh được một sai lầm đáng tiếc". Lập luận mà ông đưa ra là "đoán rằng Thám Hoa Vũ Phạm Hàm thì không sai, nhưng khi đọc cho thợ ngõa đắp chữ lên cổng đền, người thợ có thể đã nghe sai". Chữ dùng đúng, theo ông chỉ là một trong hai, hoặc là "thung thanh", hoặc là "trang thanh", đều hàm nghĩa "âm vang cọc gỗ". Do gần giống về mặt âm, có thể người thợ đắp chữ đã nghe nhầm nên đắp chữ "trang", hoặc chữ "thung" thành chữ "thu", vừa không chỉnh đối, vừa rất… lạc nghĩa. Lập luận "nghe nhầm" này, trước đó đã được đưa ra bởi một bậc thức giả khác là Giản Chi. Ông cho rằng: "Nếu là "thu thanh" thì sông nào chẳng có "tiếng thu" khi gặp gió lớn sóng to. Nếu là "thung thanh" thì chỉ có sông Bạch Đằng (Lục Đầu) mới có tiếng đóng cọc mà thôi" (chỉ sự kiện Ngô Quyền đại phá quân Nam Hán năm 939 và Trần Hưng Đạo đại phá Nguyên Mông năm 1288). Vả chăng, hai chữ "thung thanh" cũng không hoàn toàn do những người có ý kiến bài xích chữ "thu thanh" sau này tự nghĩ ra. Nó đã đã được tìm thấy trong bài văn tế bằng chữ Hán vẫn thường đọc ở các đền thờ Trần Hưng Đạo vào ngày 20 tháng 8 Âm lịch hằng năm:

Sinh tiền bất hủ chi tâm, giang thung thu ngật,
Tử hậu lẫm như chi khí, hạp kiếm lôi minh.

Dịch nghĩa:

Khi còn sống, trái tim bất hủ, cọc giữa dòng sừng sững dưới trời thu.
Lúc đã mất rồi, lẫm liệt khí thiêng, kiếm trong tráp khua vang như sấm dậy.

Nhưng ý kiến chọn chữ "trang", chữ "thung" thay cho chữ "thu" lại được rất nhiều người ủng hộ, trong đó có học giả An Chi với bài trả lời, giải thích cho độc giả in trên Tạp chí Kiến thức thức ngày nay vào cùng năm 1995, được in lại trong sách "Chuyện Đông chuyện Tây" tái bản nhiều lần.

Xem ra, phái ủng hộ "thung thanh" (hoặc "trang thanh") và "chê" chữ "thu thanh", hơn nửa thế kỷ qua quy tụ toàn những bậc thức giả tên tuổi lẫy lừng. Trong khi đó, phái cương quyết giữ lại chữ "thu thanh", tuy cũng quy tụ không ít tên tuổi, song tiếng nói bảo vệ và phản bác đều có vẻ yếu ớt, mơ hồ và ít thuyết phục hơn. Những phát biểu này thường đơn lẻ và chỉ dừng lại ở mức "bàn", chưa thật sự đưa ra được nhiều lập luận thuyết phục một cách có hệ thống. PGS - TS Nguyễn Minh Tường (Viện Sử học) đánh giá rằng nếu dùng chữ "thung thanh" thay cho chữ "thu thanh" thì đó "không còn là chữ nghĩa của bậc đại khoa" như cụ Thám hoa Vũ Phạm Hàm nữa. Tác giả Nguyễn Khắc Bảo, trong Thông báo Hán Nôm năm 1998 cho rằng từ "thu thanh" trong câu đối thì "thu" là mùa thu, với nghĩa hàm súc là để chỉ chiến tranh và đau thương tang tóc. Hiểu theo nghĩa này, "thu thanh" có thể hiểu là "tiếng đau thương, tang tóc", hoặc "tiếng binh đao" đối với "hơi gươm kiếm" ở vế trên tỏ ra khá chuẩn cả về chữ lẫn nghĩa.

Thực tế, chữ "thu thanh" hiểu theo nghĩa này cũng đã từng được nhiều người sử dụng. Tuy nhiên, khá hiếm hoi, dường như chúng tôi thấy chỉ có hai người, nhà Hán học Tảo Trang Vũ Tuân Sán trong bài "Lại bàn về "thu thanh" hay "trang thanh" (Tạp chí Hán Nôm số 2/13-1992) và PGS Sử học Tạ Ngọc trong bài "Kiếm khí - Thu thanh" trên Tuần báo Văn nghệ số 387 ra ngày 17-9-2000 là có đề cập thẳng vấn đề cốt lõi: "Tiếng thu là tiếng gió tây làm rụng lá vàng, ý nghĩa đặc biệt của nó được ghi ở bài phú nổi tiếng: "Thu thanh phú" (Phú tiếng thu) của Âu Dương Tu đời Tống".

Năm 1995, trong bài "Trao đổi với nhà nghiên cứu Hoàng Hữu Xứng" đăng trên Báo Văn nghệ, chúng tôi cũng đã đề cập đến và giải thích khá kỹ lưỡng điển cố "thu thanh" rút từ "Thu thanh phú" của Âu Dương Tu (1007-1072).

Chúng tôi cho rằng, dù sắc bén đến mấy, tác giả Hoàng Hữu Xứng (người gay gắt và bức xúc hơn cả) vẫn chưa chính xác khi dùng chữ "đoán rằng" trong một lập luận nghiên cứu. Việc "nghe nhầm", hiểu sai ý Vũ Phạm Hàm của người thợ ngõa mà dẫn đến đắp sai đôi câu đối, theo chúng tôi hoàn toàn không có khả năng xảy ra. Bởi lẽ, rất có thể, người thợ không nhất thiết phải biết chữ. Họ chỉ việc ngõa chữ theo văn bản đã được Vũ Phạm Hàm hay bậc túc nho văn hay chữ đẹp nào đó viết chữ sẵn, không cần biết mình đang khắc, ngõa chữ gì. Mặt khác, nôm na thì công trình nào cũng phải có nghiệm thu. Nếu người thợ khắc, ngõa chữ có nghe nhầm chữ "thung" thành chữ "thu" thì hẳn sau đó, khi nghiệm thu, sai sót này đã được phát hiện và sửa chữa. Sai sót đó không có lý do để tồn tại thêm hơn 100 năm. Như vậy, nếu chữ "thu thanh" đã tồn tại trên đôi câu đối trước đền Kiếp Bạc, trước án thờ đền Trần Hưng Đạo ở TP Hồ Chí Minh, thì đích thực đó là chữ của Thám hoa Vũ Phạm Hàm với đầy đủ sự chính xác của nó.

Trong phần đầu bài "Thu thanh phú", Âu Dương Tu mô tả:

"Dị tai! Sơ tích lịch dĩ tiêu táp, hốt bôn đằng nhi phanh vi; như ba đào dạ kinh, phong vũ sậu chí; kỳ xúc ư vật dã, thung thung tranh tranh, kim thiết giai minh; hựu như phó địch chi binh, hàm mai tật tẩu, bất văn hiệu lệnh, đãn văn nhân mã chi hành thanh".

Trần Trọng San dịch:

"Lạ thay! Lúc đầu rì rầm, vi vu, rồi chợt sầm sập, mạnh mẽ, như sóng nước kinh động ban đêm, gió mưa thổi đến thình lình, chạm vào vật leng keng, loảng xoảng, tiếng vàng, tiếng sắt kêu vang, lại như đoàn quân tiến đến hàng ngũ địch, ngậm tăm chạy mau, không nghe thấy hiệu lệnh, chỉ nghe thấy tiếng người, ngựa đi".

Nghe những âm thanh đó, Âu Dương Tu chợt hiểu ra: "Dư viết: "Y hy! Bi tai! Thử thu thanh dã, hồ vi hồ lai tai! Tôi (Âu Dương Tu) nói rằng: "Than ôi! Thương thay! Đó là tiếng thu, sao lại vọng đến đây". Ở đoạn giữa bài Phú, Âu Dương Tu giải thích: "Phù thu, hình quan dã, ư thì vi âm; hựu binh tượng dã, ư hành vi kim. Thị vị thiên địa chi nghĩa khí, thường dĩ túc sát nhi vi tâm". Trần Trọng San dịch: "Thu là hình quan, nói về bốn mùa là âm; lại là binh tượng, nói về năm hành là kim. Đó là cái nghĩa khí của trời đất, thường lấy sự giết hại làm lòng".

Chúng tôi nghĩ rằng, vậy là đã rõ, chữ "thu thanh" không chỉ hiểu đơn thuần là "tiếng mùa thu", nhẹ và lạc nghĩa rất xa so với "hơi gươm kiếm". Trong cách luận của Âu Dương Tu thì "thu binh thỉ dã" (mùa thu tức là mùa binh vậy), chữ "thu thanh" điển cố rút từ "Thu thanh phú" cần được hiểu là "tiếng đao binh", đối rất sát với chữ "kiếm khí" (hơi gươm kiếm). Với một bậc đại khoa như Vũ Phạm Hàm, việc sử dụng nhuần nhuyễn một điển cố như chữ "thu thanh", hẳn nhiên không phải là quá khó, cũng không hề là việc xa lạ.

"Hơi gươm kiếm" đối với "tiếng đao binh", chữ nghĩa quá tuyệt vời. Một đôi câu đối đã tồn tại hơn trăm năm, đã góp phần tạo thêm một nét cảm thức dân tộc, thiết nghĩ không nhất thiết phải tốn giấy mực tranh luận, lại càng không nên vì sự suy diễn, phỏng đoán mà thay đổi hay đục bỏ. Đó cũng là cách "ngõ hầu tránh một sai lầm đáng tiếc" cho hậu thế vậy!

Nguyễn Hồng Lam

Nguồn: https://cand.com.vn/dien-dan-van-nghe-cong-an/Mot-chu-nua-the-ky-tranh-cai-i330693/?fbclid=IwAR1ZR-tNYnHYhILHsg9A9B0cawoObJlNj4N8rQJZLebQ8lZuSj-XAf7wx50 

Hai tấm hình do người Pháp chụp cổng đền Kiếp Bạc đầu thế kỷ XX:



Đọc tiếp...