Chủ Nhật, 24 tháng 12, 2017

Lã Minh Hằng: VỀ CÁC SÁCH CÔNG GIÁO VIẾT BẰNG CHỮ NÔM

 
 .
VĂN BẢN TÁC PHẨM CÔNG GIÁO GHI BẰNG CHỮ NÔM: 
TỪ THƯ MỤC ĐỀN HIỆN TRẠNG

Lã Minh Hằng, PGS.TS
Tel: 0982354426, Email: lahang@gmail.com
Viện Nghiên cứu Hán Nôm
Tóm tắt
Kho sách tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm lưu giữ số lượng không nhiều các thư tịch Hán Nôm có nội dung Công giáo. Trong quá trình thực hiện đề tài, chúng tôi không chỉ dừng ở những chỉ dẫn do bộ Thư mục mách bảo, tiếp tục tra tìm thông tin ghi chép trong văn bản, lần đọc từng trang văn bản photo (có đối chiếu với bản gốc, nếu thấy nghi ngờ), thì thấy rõ đôi chỗ có sự không ăn khớp.
Trong khối tư liệu thư tịch Hán Nôm Công giáo tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm, chúng tôi đã khảo sát 10 văn bản tác phẩm Hán, và 13 văn bản tác phẩm Nôm có nội dung Công giáo. Tuy nhiên, trong khuôn khổ của Bài viết lần này, chúng tôi ưu tiên khảo trước 13 văn bản tác phẩm Nôm.
Bài viết sẽ lần lượt thực hiện các bước khảo sau với mỗi tác phẩm: 1/khảo các ghi chép trong bộ Di sản đề yếu, 2/đối chiếu các ghi chép trong bộ Thư mục Di sản đề yếu với thực tế văn bản hiện đang được lưu giữ tại kho sách của Viện Nghiên cứu Hán Nôm, 3/Trên cơ sở các khảo sát đó, rút ra các nhận xét của cá nhân góp phần đính chính cho những nhầm lẫn của bộ Thư mục; Đồng thời, từ việc đọc kĩ văn bản sẽ chỉ ra những sơ xuất trong khâu nhân bản, đóng quyển, quản lí phục vụ độc giả.... Những khảo cứu này sẽ góp phần hữu ích cho các nhà nghiên cứu khi khai thác nhóm tư liệu này, cũng như góp phần vào việc bổ chính cho bộ Thư mục, nếu như chúng được tái bản.
Từ khóa: hiện trạng sách, Hán Nôm Công giáo, Thư mục.

KHO TỪ VỰNG THẾ KỶ 17 TRONG "TRUYỆN ÔNG THÁNH INAXU"

 
 Truyện ông Thánh Inaxu, bản lưu tại Thư viện Quốc gia Pháp.

NGUỒN TƯ LIỆU TỪ VỰNG THẾ KỈ 17 - QUA KHẢO SÁT
TRUYỆN ÔNG THÁNH INAXU
Lã Minh Hằng*
Viện Nghiên cứu Hán Nôm
Linh mục J.Maiorica đã sử dụng chữ Nôm để truyền giáo. Từ năm 1632 đến năm 1656 ông đã viết đến 45 tác phẩm bằng chữ Nôm; hiện chỉ còn lại 15 tác phẩm với 4.200 trang, tổng cộng 1.200.000 chữ Nôm. Các tài liệu này là kho tư liệu vô giá về Ngôn ngữ học - là cứ liệu quan trọng để nghiên cứu chữ Nôm, nghiên cứu phương ngữ, từ vựng lịch sử và ngữ âm lịch sử tiếng Việt.
Ông thánh Inaxu là một trong hai ông tổ dòng Tên. Cùng với Truyện ông thánh Phanxicô Xavie, Truyện ông thánh Inaxu đã được giáo hữu Việt Nam biết đến rất nhiều. Truyện được viết bằng chữ Nôm, do cha Maiorica viết từ rất sớm. Trong bài tham luận này, chúng tôi sẽ khảo sát nguồn trữ lượng từ vựng cổ trong Truyện ông thánh Inaxu.

CHỮ QUỐC NGỮ - HÀNH TRÌNH VÀ THÀNH TỰU BUỔI ĐẦU


Chữ quốc ngữ buổi đầu: Người Nhật chê,
Người Việt nhận

Anh Tú

Chữ quốc ngữ xứng đáng là một phát minh vĩ đại trong lịch sử nước ta. Nhờ chữ quốc ngữ, người Việt có hệ thống chữ viết riêng không phải phụ thuộc hệ thống chữ tượng hình phức tạp như trước. Sau khi dùng chữ quốc ngữ, chúng ta xóa tỉ lệ mù chữ rất nhanh trong thời gian ngắn. Cũng nhờ chữ quốc ngữ, Việt Nam hòa nhập với quốc tế nhanh hơn. Sẽ là không thừa nếu ôn lại sự phát triển chữ quốc ngữ.

NOEL KHÔNG CHỈ DÀNH CHO NGƯỜI CÔNG GIÁO!


Noel không chỉ dành cho người Công giáo

Quốc Toản
.
Tháng 12 đã về, và một mùa giáng sinh nữa lại đến! Đó là thời khắc thiêng liêng và trân trọng của cộng đồng những người theo đạo Công giáo. Còn tôi, lại là người ngoại đạo. Nhưng đêm Noel đối với tôi, cũng tràn đầy niềm vui và thật nhiều suy tưởng !

Dấu lặng cuối tuần: KHÔNG ĐỀ

 Ảnh: Mai Thanh Hải

không đề
Mai Thanh Sơn

Thập niên 60 của thế ký trước, chiến tranh leo thang ngày càng khốc liệt. Tất cả đàn ông 2 bên nội ngoại nhà mình đều ra trận. Mình ở với Bà ngoại và mấy bà chị. Bà chị lớn của mình làm Thư ký Ủy ban hành chính xã. Trong túi bà ấy lúc nào cũng có một vài bao thuốc Điện Biên, Tam Đảo, Tam Thanh hoặc Đồ Sơn. Thanh niên đi trận hết rùi, chẳng có ai hút, còn lớp trung niên quê mình thì chỉ chuộng cái anh thuốc lào. Mang bán ra ngoài thì không dám. Công an bắt được là chỉ có nước chít. Thế là nhiều khi thuốc để mốc vứt đi.

Mình còn nhớ như in, một buổi chiều thu năm 1969, chị cả mình từ trên xã về mắt đỏ hoe. Chị dấu bà, dấu bọn mình, lặng lẽ chui vào một góc hầm chữ A ngồi khóc. Mãi sau này mình mới biết, hôm đó chị nhận được tin anh Ba của mình, em giáp chị, đã hy sinh. Mấy hôm sau, đi làm về, chị đưa cho mình bao thuốc lá và bảo: "Nhà toàn đàn bà. Buồn quá. Em hút đi CHO NHÀ CÓ MÙI ĐÀN ÔNG". Bà ngoại nghe vậy, không nói gì, chỉ lặng lẽ kéo vạt áo chấm mắt. Mình 5 tuổi, chẳng hiểu MÙI ĐÀN ÔNG là thế nào. Nhưng mình thương chị. Và mình đã hút thuốc từ ngày đó cho đến giờ.

Bây giờ chị mình đã ngoài 60. Mình cũng gần 50 rồi. Chị em sống ở 2 đầu đất nước, mỗi năm chỉ gặp nhau được một vài lần. Mỗi lần gặp mặt, thấy mình hút thuốc, chị lại khóc. Mình dã rất nhiều lần nói rằng, chị không có lỗi. Nhưng chị không tin điều đó.