Hội thảo giới thiệu sách
LÍNH THỢ ĐÔNG DƯƠNG Ở
PHÁP (1939- 1952) –
Một trang sử thuộc
địa bị lãng quên
14:00, thứ Tư, ngày
26/11/ 2014,
Hội trường L’Espace,
24 Tràng Tiền, Hà Nội
Tháng Chín năm 1939, khi nước
Pháp tuyên chiến với phát xít Đức, chính phủ Pháp đã đưa hai vạn thanh niên
Việt Nam
đến chính quốc nhằm phục vụ kỹ nghệ chiến tranh. Ngoại trừ thiểu số khoảng 5%
con em nhà khá giả và có ăn học tình nguyện đăng kí làm thông ngôn, còn lại đều
là nông dân nghèo ít chữ bị trưng tập cưỡng bức từ làng quê, và khi đến Pháp
được đưa vào làm công nhân trong các nhà máy vũ khí trực thuộc Bộ Quốc phòng.
Những người lao động này được gọi nôm na là lính thợ Đông Dương hay ONS
(ouvrier non spécialisé), tức thợ không tay nghề chuyên môn.
Sau khi nước Pháp thua trận trước Đức quốc xã
tháng Sáu năm 1940, chỉ có khoảng 4.500 người được trở về quê hương. Số còn lại
được đưa về miền Nam
nước Pháp và được trưng dụng vào nhiều lĩnh vực sản xuất trong suốt thời gian
chiến tranh. Mặc dù thuộc thành phần dân sự và chưa một ngày mặc áo lính, họ
vẫn phải phục tùng kỉ luật quân đội nghiêm ngặt dưới sự cai quản của các cựu sĩ
quan Pháp từng phục vụ lâu năm ở các thuộc địa, chịu cảnh sống câu thúc sau hàng
rào kẽm gai các doanh trại trong điều kiện thiếu thốn cùng cực, và bị bóc lột
sức lao động một cách triệt để mà không được hưởng đồng lương thỏa đáng .
Năm 1942, 500 người trong số này
được gửi đến Camargue để tìm cách phục hồi nghề trồng lúa gạo. Nhờ kinh nghiệm
cha ông để lại, họ đã thành công trong việc cải tạo những thửa đất nhiễm mặn từ
nhiều thế kỷ thành một vùng lúa gạo đặc sản với năng suất cao, là niềm tự hào
của miền Nam
nước Pháp ngày nay.
