Chủ Nhật, 14 tháng 10, 2018

NGUYỄN XUÂN DIỆN NGÂM THƠ "ĐÔI MẮT NGƯỜI SƠN TÂY"

 Quang Dũng (1921 - 1988) - Nhà thơ của Xứ Đoài - Sơn Tây.

QUANG DŨNG là người tài hoa, vẽ tài, hát giỏi, thơ hay. Bài thơ Tây Tiến của ông mang đậm nét hào hùng, bi tráng pha chất lãng mạn được chọn vào giảng dạy trong giáo trình trung học phổ thông. Một số bài thơ của ông đã được phổ nhạc như Tây Tiến (Phạm Duy phổ nhạc), Đôi mắt người Sơn Tây (Phạm Đình Chương phổ từ hai bài thơ Đôi bờĐôi mắt người Sơn Tây), Kẻ ở (Cung Tiến phổ nhạc). Đặc biệt bài thơ Không đề được 4 nhạc sĩ phổ nhạc khác nhau (Việt Dũng, Phạm Trọng Cầu, Khúc Dương, Quang Vĩnh).

Tác phẩm tiêu biểu: các tập thơ Bài Thơ Sông Hồng (1956), Rừng Biển Quê Hương (1957), Mây Đầu Ô (1986); truyện ngắn Mùa Hoa Gạo (1950); hồi ký Làng Đồi Đánh Giặc (1976)... Thơ Quang Dũng nằm giữa biên giới của thật và mơ, như khói như mây mờ mờ ảo ảo, như tiếng vọng từ chân trời nào xa vắng...

Hiện nay tại trường Tiểu học Thị trấn Phùng (cấp 3 Đan Phượng cũ - quê ông) có đặt một bức tượng bán thân Quang Dũng trong trang phục người lính Tây Tiến. (Theo Wikipedia)

Mời quý vị thưởng thức bài Đôi Mắt Người Sơn Tây - thơ Quang Dũng.

Do Nguyễn Xuân Diện ngâm thơ. (30-4-2018). Lặng lẽ, chiều xuân ngâm thơ trên cánh đồng làng, chỉ có đôi chim lích chích phụ hoạ.



Đôi mắt người Sơn Tây


Quang Dũng

Em ở thành Sơn chạy giặc về
Tôi từ chinh chiến cũng ra đi
Cách biệt bao ngày quê Bất Bạt
Chiều xanh không thấy bóng Ba Vì

Vầng trán em mang trời quê hương
Mắt em dìu dịu buồn Tây phương*
Tôi nhớ xứ Đoài mây trắng lắm
Em đã bao ngày em nhớ thương?

Mẹ tôi, em có gặp đâu không
Bao xác già nua ngập cánh đồng
Tôi nhớ một thằng con bé nhỏ**
Bao nhiêu rồi xác trẻ trôi sông!

Từ độ thu về hoang bóng giặc
Điêu tàn ôi lại nối điêu tàn!
Đất đá ong khô nhiều suối lệ
Em đã bao ngày lệ chứa chan?

Đôi mắt người Sơn Tây
U ẩn chiều lưu lạc
Buồn viễn xứ khôn khuây
Tôi gửi niềm nhớ thương
Em mang giùm tôi nhé
Ngày trở lại quê hương
Khúc hoàn ca rớm lệ

Bao giờ trở lại làng Bương Cấn
Về núi Sài Sơn ngó lúa vàng
Sông Đáy chậm nguồn qua Phủ Quốc
Sáo diều khuya khoắt thổi đêm trăng

Bao giờ tôi gặp em lần nữa
Chắc đã thanh bình rộn tiếng ca
Đã hết sắc mùa chinh chiến cũ
Còn có bao giờ em nhớ ta?


1949
___

*Bản khác: Mắt em như nước giếng thôn làng.
**Bản khác: Tôi có một thằng em bé dại.
_____________
.
Quang Dũng tên thật Bùi Đình Diệm, sinh năm 1921 tại làng Phượng Trì, huyện Đan Phượng (nay thuộc Hà Nội).

Trước cách mạng tháng Tám, ông học Ban trung học trường Thăng Long. Sau khi tốt nghiệp, ông đi dạy học tư ở Sơn Tây.

Ông gia nhập Quân đội Nhân dân Việt Nam sau ngày Cách mạng tháng Tám thành công, trở thành phóng viên tiền phương của báo Chiến đấu.

Năm 1947, ông được điều đi học Trường bổ túc trung cấp quân sự Sơn Tây. Sau khoá học, ông làm Đại đội trưởng ở tiểu đoàn 212, Trung đoàn 52 Tây Tiến. Ông tham gia chiến dịch Tây Tiến đợt hai, mở đường qua đất Tây Bắc. Trong thời gian này, ông còn được cử làm Phó đoàn tuyên truyền Lào - Việt988.

Cuối năm 1948, sau chiến dịch Tây Tiến, ông làm Trưởng tiểu ban tuyên huấn của Trung đoàn 52 Tây Tiến, rồi làm Trưởng đoàn Văn nghệ Liên khu III.

Ông đã viết rất nhiều truyện ngắn xuất bản và viết kịch, cũng như đã triển lãm tranh sơn dầu cùng với các hoạ sĩ nổi danh. Ông sáng tác nhạc, bài Ba Vì của ông đã nổi tiếng ở trong khu kháng chiến. Ông làm bài thơ Tây Tiến năm 1948 khi dự Đại hội toàn quân ở Liên khu III tại làng Phù Lưu Chanh (Hà Đông).

Tháng 8 năm 1951, ông xuất ngũ.

Sau 1954, ông làm Biên tập viên tại báo Văn nghệ, rồi chuyển về làm việc tại Nhà xuất bản Văn học. Ông phải đi chỉnh huấn sau vụ tờ báo Nhân Văn - Giai Phẩm. Bài thơ "Tây Tiến" của ông được nhiều người yêu thích, được xuất bản và phổ biến rộng rãi và được nhiều người yêu thích ngay cả ở miền nam thời đó. Tuy nổi tiếng nhưng ông thích sống đạm bạc, không thích khoe khoang tên tuổi với ai. Khi nhận được những lời mời biếu tiền để sáng tác thơ của giới nhà giàu, ông từ chối và nói “Văn chương chữ nghĩa rẻ rúng đến thế ư?”.

Về sau này, như những nhà thơ lớn khác, Nguyễn Bính, Hồ Dzếnh,... ông không sáng tác thêm được nhiều tác phẩm nổi bật và mất đi trong âm thầm. Ông mất ngày 13 tháng 10 năm 1988 sau một thời gian dài bị bệnh tại bệnh viện Thanh Nhàn, Hà Nội.

Năm 2001, ông được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật.

Các bài thơ nổi tiếng

Tây Tiến
Đôi mắt người Sơn Tây
Đôi bờ
Quán bên đường
Lính râu ria


Tác phẩm đã xuất bản

Mùa hoa gạo (1950)
Bài thơ sông Hồng (1956)
Đường lên châu Thuận (1964)
Làng Đồi đánh giặc (1976)
Mây đầu ô (1986)
Quang Dũng - Tác phẩm chọn lọc (1988). 


Theo Wikipedia - Quang Dũng.

8 nhận xét :

  1. Cố thi sĩ Quang Dũng thơ đã hay mà phong cách thơ hào hoa, tài tử. Lời thơ của ông vẽ ra một cuộc đời lính chiến hào sảng, lãng mạn:
    Một anh kêu cà-phê
    Một anh gọi thuốc lá
    Một anh nhìn sau trước...
    - Chị ơi! Ly rượu nhỏ!
    Rượu nhỏ một ly thôi
    Một lên cho đỏ mặt
    Cho lên hương cuộc đời
    (Lính Râu Ria__ Quang Dũng)
    Có lẽ vì thơ hay,nhẹ nhàng, trữ tình, lịch lãm và vì phong cách lịch sự, hào hoa, đối lập với cái vẻ quê kệch của Tố Hữu trong đời thường và ngay cả trong thơ nên Tố Hữu không ngại ngùng tiêu diệt một nhà thơ lớn của đất nước như cố thi sĩ Quang Dũng. Nhưng có tiêu diệt được đâu! Rồi thì Tố Hữu vẫn chỉ là Tố Hữu mà thôi!

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Trời xanh quen thói má hồng đánh ghen
      (Nguyễn Du)
      ______________________
      Tố Hữu có máu Hoạn Thư
      Thấy người tài giỏi đùng đùng đánh ghen.

      Xóa
  2. ồ thật bất ngờ ÔNG tiến sỹ Hán Nôm lại có giọng thơ hay thế.xin nói nhỏ với Ông tôi đọc trang của Ông nhiều năm rồi.tôi rất mê bài ĐÔI MẮT NGƯỜI SƠN TÂY.Đã nghe nhiều người thể hiện tác phẩm này.Nay nghe XUÂN DIỆN ngâm bài này thấy nó MỘC,thấm thía,tôi rất thích.

    Trả lờiXóa
  3. Không ngờ anh Diện ngâm thơ hay quá vậy! Không có đàn tranh không có âm nhạc gì họa theo mà cũng truyền cảm quá chừng, có thể còn truyền cảm hơn vì tính cách tự nhiên và đầy xúc cảm của giọng ngâm. Bài anh Diện ngâm hơi khác với bài tôi biết một chút nhưng không sao. Anh Diện tài thiệt nghe chúc mừng một phát hiện mới.

    Trả lờiXóa
  4. Đặng Văn Sinh15:06 5 tháng 5, 2018

    Năm 1949 mà Quang Dũng làm được bài thơ "Đôi mắt người Sơn Tây" thì quả là một tài năng bẩm sinh. Chỉ có thẻ nói là tuyệt vời! Xuân Diện ngâm rất có hồn. Tiêc là không có nhạc đệm.

    Trả lờiXóa
  5. Lại biết thêm một tài lẻ nữa của Ts. Nguyễn Xuân Diện! Bài thơ trữ tình, nhẹ nhàng ... hay, ước gì được biết lí do ra đời của bài thờ trong thời gian gần. Cám ơn!

    Trả lờiXóa
  6. Anh Diện ngâm thơ hay quá! Bữa nào anh hát một bài Ca Trù đi. Tôi đang đọc cuốn "Ca Trù Phía Sau Đàn Phách" của anh.

    Trả lờiXóa
  7. Xuân Diện ngâm "Đôi mắt..." thật là hay, và giàu cảm xúc đến thế !

    Trả lờiXóa