KIM NGÂN ĐÌNH THỊ LỆ (HÀ NỘI)
Điều lệ phố
đình Kim Ngân (nay là phố Hàng Bạc, Hà Nội). Sách chữ Hán, biên soạn năm Giáp
Dần niên hiệu Cảnh Thịnh 2 (1794), được bổ sung vào năm Thiệu Trị 3 (1843).
Hiện có 2 văn bản (1 bản thời Cảnh Thịnh và 1 bản thời Thiệu Trị) lưu tại đình
Kim Ngân, số 42 phố Hàng Bạc, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội. Bản năm Cảnh Thịnh 2 bị
rách nhiều, nên chúng tôi dịch theo bản Thiệu Trị 3.
Điều lệ phố đình Kim Ngân
Quan viên, thượng thọ, thượng toát, trùm lệnh trưởng trên dưới phố đình Kim
Ngân lập điều lệ.
Thường nghe, triều đình có phép tắc của triều đình, làng xóm có lệ của làng
xóm. Huống hồ phố ta vốn có nghề riêng là của báu quốc gia. Nếu không có khoán
lệ ràng buộc thì lấy gì cấu kết lòng người. Nhân đó, tham chước cổ lệ mà định
cách thức mới. Các điều lệ kê ra sau đây:
Điều thứ nhất, lệ lễ giao thừa: cau trầu 100 miếng, chuẩn gía tiền 1 mạch
40 văn, rượu tinh khiết 1 chai chuẩn giá tiền 18 văn. Lễ thường tân cũng sắm
như vậy.
Điều thứ 2, lệ tháng giêng từ nguyên đán đến ngày 2, ngày 3 mỗi ngày dâng
gà 1 con, xôi 1 mâm, cau trầu 60 miếng, rượu 1 chai, chân giò 1 chiếc, mỗi lễ
chuẩn giá tiền 1 quan. Đương trưởng ăn mặc quần áo tề chỉnh đến rất sớm để
thông báo cho bản thị hành lễ. Lễ xong bày cỗ bàn để các vị có mặt thụ lộc. Nay
định lệ.
Điều thứ 3, hàng năm vào tháng giêng từ nguyên đán đến ngày 6, ngày nào
cũng dâng lễ cau trầu 60 miếng, chuẩn giá 1 mạch tiền, rượu 1 chai chuẩn giá 18
văn tiền.
Điều thứ 4, hàng năm vào tiết khai hạ, dâng lễ gồm 1 con lợn, xôi 1 mâm, giấy
tiền 100 tờ, cau trầu 100 miếng, rượu tinh khiết 1 chai. (Tất cả) chuẩn giá
tiền 5 quan, còn như khi khá giả thì không theo lệ này. Còn đồ lễ chín như
lưỡi, đồ dồi, đại tràng và nội tâm thì cho lên đĩa bát ngọc 1 mâm. Thủ lợn,
đuôi, chân giò, thịt lợn và xôi thì bày ở các mâm. Đến giờ, đương trưởng thông
báo trên dưới có mặt đầy đủ ăn mặc tề chỉnh áo quần hành lễ. Ai vắng mặt, cho
gọi về. Lễ xong, các lễ vật là nội tạng, đầu, đuôi lợn thì kính biếu giáp bàn,
chân giò thì biếu trùm giáp, còn cỗ ở mâm ngọc chia đều cho dân trong phường.
Số còn lại, bày làm cỗ để người có mặt thụ lộc. Còn thịt lợn thì chia đều các
viên trong ngoài phố, mỗi viên một phần, nội thị 12 phần, sau đó đến giáp bàn
và giáp trưởng, dân nhập trạch 2 phần, cỗ mâm ngọc 1 phần.