CÔNG TÁC NHÂN SỰ CHUẨN BỊ ĐẠI HỘI ĐẢNG KHÓA XIV:
NHÌN TỪ HÀ NỘI VÀ BÀI HỌC QUỐC TẾ
TS. Tô Văn Trường
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đang tới gần, đặt ra yêu cầu cấp thiết về công tác nhân sự cấp cao. Đây không chỉ là vấn đề chọn người mà còn là bài toán về hiệu quả lãnh đạo, ổn định chính quyền và chiến lược phát triển đất nước. Hà Nội – trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế của cả nước là trung tâm đầu tàu, nơi mọi quyết định nhân sự cấp cao đều tác động trực tiếp tới đời sống người dân và bộ mặt thủ đô, phản ánh bộ mặt của quốc gia.
Thay đổi liên tục ghế lãnh đạo
Trong vòng chưa đầy một thập kỷ, ghế Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã liên tục thay đổi. Từ ông Nguyễn Đức Chung đến ông Chu Ngọc Anh, ông Trần Sĩ Thanh; đặc biệt, trường hợp ông Nguyễn Đức Trung mới chỉ được bổ nhiệm 10 ngày đã được thay bằng ông Vũ Đại Thắng, Bí thư Quảng Ninh. Sự thay đổi liên tục này không chỉ khiến công tác điều hành tại thủ đô bị gián đoạn mà còn tạo ra hình ảnh “bất ổn” về nhân sự trong mắt dư luận.
Một thực tế đáng suy ngẫm là, theo thông báo của Bộ Chính trị, hết tháng 12/2025, các Bí thư, Chủ tịch không phải người địa phương. Trong bối cảnh ông Vũ Đại Thắng quê quán tại xã Phù Đổng Hà Nội, dự báo thời gian ông giữ ghế Chủ tịch UBND thành phố cũng không kéo dài, càng làm phức tạp quá trình chuẩn bị nhân sự trước Đại hội. Hậu quả là, công tác luân chuyển cán bộ trở nên vừa chạy vừa xếp hàng, dẫn đến tình trạng “dục tốc bất đạt”.
Nhìn vào các ví dụ cụ thể, việc ông Nguyễn Đức Trung thôi giữ chức Chủ tịch UBND thành phố để chuyển về làm Phó trưởng Ban Chính sách và Chiến lược Trung ương – một cơ quan then chốt về hoạch định chiến lược đặt ra câu hỏi về sự khoa học trong luân chuyển cán bộ. Lý do công bố là “vì sức khỏe” không thuyết phục công luận. Ban của Đảng là cơ quan quan trọng hoạch định chiến lược quốc gia, nơi năng lực, kinh nghiệm và sức khỏe đều cần thiết. Chẳng lẽ một Ban lãnh đạo quốc gia lại không cần sức khỏe và năng lực của cán bộ chủ chốt?
So sánh quốc tế càng làm nổi bật vấn đề. Ở Singapore, Thủ hiến hay các Bộ trưởng phụ trách trung tâm hành chính phải có thời gian gắn bó với địa phương, kinh nghiệm lãnh đạo thực tiễn, không thể bổ nhiệm theo hình thức hay chỉ để “đủ cơ cấu”. Bắc Kinh hay Tokyo cũng chỉ luân chuyển cán bộ sau khi đánh giá toàn diện về năng lực, sức khỏe và khả năng chịu áp lực, vì bộ mặt thủ đô phản ánh bộ mặt chính quyền quốc gia. Ở Washington D.C., các vị trí quan trọng trong chính quyền thành phố cũng yêu cầu lãnh đạo có uy tín, kinh nghiệm và cam kết dài hạn, tránh thay đổi liên tục gây gián đoạn quản lý.
Việc Hà Nội thay Chủ tịch liên tục trong thời gian ngắn kết hợp với việc điều chuyển cán bộ cấp cao nhanh chóng cho thấy một thực tế: công tác nhân sự còn nhiều bất cập, chưa đồng bộ và chưa thực sự khoa học. Khi các vị trí then chốt ở thủ đô bị thay đổi liên tục, các dự án trọng điểm như quy hoạch đô thị, cải cách hành chính, phát triển hạ tầng, và các kế hoạch kinh tế – xã hội dài hạn sẽ bị gián đoạn. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả điều hành mà còn tác động trực tiếp tới niềm tin Tác động đến phát triển của thủ đô – bộ mặt của quốc gia.
Một số dự án minh chứng rõ ràng cho tác động này. Chẳng hạn, kế hoạch mở rộng tuyến đường vành đai 3, vốn đã được chuẩn bị từ nhiều năm với ngân sách và quy hoạch chi tiết, gặp trở ngại trong quá trình triển khai do thay đổi lãnh đạo UBND thành phố liên tiếp.
Nhiều dự án xây dựng hạ tầng công cộng ở các quận trung tâm cũng bị chậm tiến độ, do cán bộ mới phải mất thời gian nắm bắt tình hình, điều chỉnh nhân sự quản lý dự án, và tiếp cận các văn bản, quy trình đã được chuẩn bị trước đó. Ngoài ra, các dự án cải cách hành chính, triển khai dịch vụ công trực tuyến tại Hà Nội cũng chậm tiến độ trong giai đoạn chuyển giao Chủ tịch UBND, gây ảnh hưởng trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp. Đây là minh chứng cụ thể rằng sự luân chuyển nhân sự không có tính toán chiến lược sẽ gây gián đoạn dòng chảy công việc và ảnh hưởng đến bộ mặt thủ đô.
Nhân vô thập toàn
Một nguyên tắc quan trọng trong rà soát, đánh giá cán bộ là phải công tâm, khách quan, khoa học và dựa trên thực tế. Trong cơ chế Việt Nam hiện nay, gần như không có cán bộ nào hoàn toàn “sạch” mọi khuyết điểm. Tất cả những người tham gia công tác trong hệ thống chính trị đều có ưu và khuyết vì nhân vô thập toàn.
Nếu chỉ nhìn vào khuyết điểm “dưới kính chiếu yêu” mà bỏ qua thành tích, năng lực và hoàn cảnh thực tế, sẽ dẫn đến kết luận lệch lạc, gây lãng phí nguồn lực nhân sự và tạo cảm giác bất công trong xã hội. Đánh giá cán bộ phải cân bằng giữa công và tội, giữa khuyết điểm và thành tích, giữa lý tưởng và thực tế, để lựa chọn những cán bộ đủ “tâm, tầm, lực” lãnh đạo đất nước.
Thực tế cho thấy, các quyết định nhân sự “chạy theo thời điểm” khiến công tác luân chuyển và bổ nhiệm thiếu tính chiến lược. Ở Hà Nội, nhiều dự án trọng điểm bị ảnh hưởng, từ quy hoạch đô thị, phát triển hạ tầng, đến cải cách hành chính. Việc thay Chủ tịch liên tục làm gián đoạn dòng chảy công việc, kéo theo sự xáo trộn trong cơ quan, ảnh hưởng tới đội ngũ cán bộ quản lý và công chức.
Nguyên nhân sâu xa của tình trạng này là áp lực chuẩn bị nhân sự cho Đại hội Đảng khóa XIV. Khi các tiêu chuẩn, quy định về luân chuyển, bố trí cán bộ được thông báo sát thời điểm Đại hội, một số địa phương và cơ quan Trung ương phải thực hiện điều chỉnh gấp. Quá trình bổ nhiệm nhanh chóng, đôi khi mang tính hình thức, tạo ra nhân sự “trúng tuyển nhưng chưa sẵn sàng”. Điều này vừa ảnh hưởng đến năng lực điều hành, vừa tác động đến uy tín của Đảng trong mắt dư luận.
Một vấn đề khác là cơ chế quản lý nhân sự chưa thực sự đồng bộ. Việc chuyển cán bộ từ các vị trí lãnh đạo địa phương sang cơ quan Trung ương hoặc ngược lại đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về năng lực, chuyên môn và sức khỏe. Thực tế nhiều trường hợp chuyển đổi diễn ra gấp rút, thiếu thời gian thích nghi, khiến hiệu quả công việc bị giảm sút. Thậm chí, cơ quan tiếp nhận chưa có đủ cơ chế để phát huy tối đa năng lực của cán bộ mới, dẫn tới sự lãng phí nguồn lực quý báu.
Từ những thực tế trên, có thể rút ra một số bài học và đề xuất:
1. Công tác nhân sự phải có chiến lược dài hạn: Bổ nhiệm và luân chuyển cán bộ cần dựa trên kế hoạch chiến lược trung và dài hạn, đảm bảo ổn định và hiệu quả lãnh đạo, đặc biệt tại các trung tâm chính trị như Hà Nội.
2. Rà soát toàn diện cán bộ: Đánh giá năng lực, sức khỏe, thành tích và khuyết điểm trong bối cảnh thực tế; công tâm, khách quan, tránh phán xét hình thức hoặc “vơ đũa cả nắm”. Đây là nguyên tắc cơ bản để chọn được đội ngũ đủ “tâm, tầm, lực”, tránh bỏ sót nhân tài hoặc sa thải cán bộ chỉ vì lỗi nhỏ.
3. Đảm bảo sự đồng bộ giữa Trung ương và địa phương: Cơ chế phối hợp chặt chẽ để tránh bổ nhiệm gấp, gây xáo trộn công việc.
4. Minh bạch và khoa học trong luân chuyển: Cán bộ cần có thời gian thích nghi, duy trì hiệu quả công việc ngay khi nhận nhiệm vụ mới.
5. Đặt lợi ích quốc gia và bộ mặt thủ đô lên hàng đầu: Mọi quyết định nhân sự tại Hà Nội cần tính tới ảnh hưởng trực tiếp tới uy tín, bộ mặt và hiệu quả điều hành của thủ đô – và qua đó, phản ánh bộ mặt quốc gia.
6. Cân bằng “công – tội” trong đánh giá: Nhân sự phải được xem xét toàn diện, cân nhắc giữa khuyết điểm và thành tích, để lựa chọn đội ngũ lãnh đạo đủ năng lực và uy tín.
7. Tham khảo bài học quốc tế: Cần học hỏi kinh nghiệm bổ nhiệm và luân chuyển cán bộ cấp cao ở các trung tâm hành chính quốc tế, như Bắc Kinh, Tokyo, Singapore và Washington D.C., để đảm bảo ổn định và hiệu quả, đồng thời tăng uy tín chính quyền.
Đại hội Đảng khóa XIV không chỉ là dịp tổng kết thành quả nhiệm kỳ trước, mà còn là cơ hội củng cố đội ngũ lãnh đạo đủ tâm, đủ tầm, đủ lực. Hà Nội, với vai trò trung tâm đầu tàu, cần đặc biệt chú trọng ổn định và hiệu quả trong công tác nhân sự, làm gương cho các địa phương khác. Chỉ khi đó, đội ngũ lãnh đạo mới có thể chèo lái đất nước vượt qua những thách thức trong giai đoạn phát triển mới, đồng thời giữ được bộ mặt thủ đô xứng tầm với vai trò chính trị – kinh tế – văn hóa của quốc gia.
Bài học từ Hà Nội cho thấy, nhân sự là nền tảng của sự ổn định và phát triển. Không thể để việc bổ nhiệm, luân chuyển mang tính hình thức hay vội vàng phá vỡ dòng chảy điều hành và dự án trọng điểm. Chỉ có công tâm, khoa học, minh bạch và chiến lược dài hạn mới giúp đội ngũ lãnh đạo thủ đô – trung tâm đầu tàu vững vàng, đủ sức đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước và kỳ vọng của nhân dân.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét