Thứ Tư, 17 tháng 10, 2018

TƯỞNG NHỚ BÀ HÀ SĨ PHU - MỘT PHỤ NỮ THẦM LẶNG HY SINH

TS Hà Sỹ Phu và vợ Đặng Thị Thanh Biên. Nguồn: Võ Văn Tạo.

Thầm lặng hy sinh

Nhà báo Lê Phú Khải
15 - 10 - 2017
Phu nhân Tiến sĩ Nguyễn Xuân Tụ (Hà Sĩ Phu) là Nhà giáo ĐẶNG THỊ THANH BIÊN, sinh ngày 10-11-1944, Nguyên quán: Làng Hoàng xá, Vân Đình, huyện Ứng Hòa, Hà nội, do bệnh nặng đã tạ thế hồi 5 giờ 40 phút ngày 13-10-2017, hưởng thọ 74 tuổi.

Lễ viếng và truy điệu sáng 16-10-2017 tại tư gia 112 Phạm Ngọc Thạch, Đà Lạt, Lâm Đồng. Sau đó di quan và Hóa thân về cõi vĩnh hằng tại Đài hóa thân TP Đà lạt.

Được biết từ lúc Phu nhân TS Hà Sĩ Phu trút hơi thở cuối cùng đến sớm nay, công an, an ninh của tỉnh Lâm Đồng và TP Đà Lạt chưa có động thái nào gây gổ, xúc phạm, đe dọa tang quyến cũng như giật băng tang như công an Hà Nội, Hải Phòng, Tp HCM; cũng chưa có động thái chặn người đến viếng từ nơi đi (như Tp HCM) và nơi đến (TP Đà Lạt). Họ cũng đã cử đoàn viếng và là một trong các đoàn đến viếng sớm nhất. Xin Thượng đế ghi nhận để nương nhẹ sự trừng phạt đối với họ và gia đình.
Tôi mượn cụm từ “Thầm lặng hy sinh” của trang mạng Bauxite (15.10.2017) chia buồn với tiến sỹ Hà Sỹ Phu về sự ra đi của chị Đặng Thị Thanh Biên, người bạn đời của ông, làm đầu đề cho bài viết này.

Năm 1988, sau khi vô tình đọc được bài tiểu luận “Dắt tay nhau đi dưới tấm biển chỉ đường của trí tuệ” in rô-nê-ô ký tên Hà Sỹ Phu, ở Đà Lạt, tôi bất ngờ quá và muốn lên ĐL gặp tác giả xem con người này “mặt ngang mũi dọc” như thế nào. Tôi xin đi theo đoàn công nhân chăn heo của Xí nghiệp Liên hợp chăn nuôi tỉnh Tiền Giang đi tham quan Đà Lạt năm đó. Giám đốc xí nghiệp là anh Năm Phước đồng ý cho tôi đi không mất tiền với tư cách là một nhà báo của cơ quan ngôn luận TW thường trú tại Đồng bằng sông Cửu Long, đi quan sát…


Anh Tụ (Nguyễn Xuân Tụ), tên thật của HSP, là một người thấp, nhỏ, để ria mép, tính cách hiền hậu, ôn hòa rất dễ gần, dễ mến. Tôi lúc đó cứ suy nghĩ miên man, không hình dung ra một con người dáng vẻ bề ngoài thế này… lại có một tư duy sắc sảo, quyết liệt đến thế? Chị Biên vợ anh là một phụ nữ cao lớn, vẻ mặt phúc hậu, ít nói. Chị lặng lẽ rót thêm nước sôi vào bình trà cho chồng tiếp người khách… không mời mà đến là tôi (!) Lúc đó anh chị có một cái “quán cóc” bán những đồ lặt vặt như bánh kẹo, mỳ gói, nước ngọt… ngay tại nhà.

Từ đó, cứ cách vài năm tôi lại đi Đà Lạt một lần và lần nào cũng đến thăm vợ chồng H.S.P. Cho đến khi anh HSP trở thành một “thế lực thù địch” có tên tuổi trong hàng ngũ những người đấu tranh dân chủ ở VN thì tình hình có khác… Chị Biên càng lặng lẽ và ít nói. Trong ánh mắt của người phụ nữ này tôi đọc được những suy nghĩ nung nấu, mặc dù chị vẫn ân cần, niềm nở với những người bạn của chồng từ bốn phương trời của đất nước đến thăm anh.

Một lần, lúc HSP đang bị truy bức quyết liệt, tôi mạnh dạn hỏi anh, tình hình thế nào? Anh kể: “Bọn du côn giả vờ đánh nhau trước cửa nhà tôi. Chúng chọi đá vào nhau, và, chủ yếu là ném đá vào cửa hàng của vợ chồng tôi. Một viên đá “lạc” vào trúng đầu vợ tôi, máu me be bét! Tôi phải vội băng bó cho bà ấy (!) Tôi định xông vào hỏi thăm chị Biên, nhưng nghĩ kỹ, lại thôi. Tôi hỏi anh HSP: Sau đó chị ấy thế nào? Anh Phu trả lời: Vẫn lặng lẽ và lì hơn trước. Tôi thở phào nhẹ nhõm. Trước khi ra về, tôi xuống bếp chào chị Biên. Chị nói: Lần nào lên Đà Lạt anh cũng đến thăm nhà em, quý hóa quá!

Năm 1996, anh HSP lãnh án tù 1 năm. Lúc về đến Tân Sơn Nhất, anh còn ở lại khách sạn sân bay, nhà thơ Hoàng Hưng còn gọi điện báo cho tôi cả số điện thoại khách sạn anh ở. Tôi gọi điện đến. Từ đầu dây đằng kia một người đàn ông hỏi: Muốn gặp ai? Tôi trả lời muốn gặp Tiến sỹ Nguyễn Xuân Tụ, bạn tôi, vừa đi tù về (!) Hỏi: Để làm gì? Tôi trả lời, để mời anh Tụ về nhà tôi nghỉ ít bữa cho khỏe trước khi về Đà Lạt (!) Tôi cố tình “mời” như vậy biết rõ đây là lời mời rất vô duyên! Nhưng để anh Tụ và mọi người thấy anh không bao giờ cô đơn cả! Anh Tụ trả lời: Cảm ơn LPK, nhưng mình nhớ vợ lắm, phải về ngay!

.
Hà Sỹ Phu, chụp năm 1988.Ảnh: LPK
Bất cứ một người đấu tranh dân chủ nào ở VN, cũng có một hậu phương vững chắc là những người vợ “thầm lặng hy sinh” như thế để vững tâm trên con đường mình đã chọn. Hơn ai hết, người vợ sống bên chồng, hiểu rất rõ chồng mình đã làm gì, vì cái gì, anh ta sống ra sao, nhân cách thế nào để mà vững tâm làm chỗ dựa vững chắc cho chồng. Chị Biên là một người vợ như thế. Những lần tôi thăm HSP sau này, anh cho biết, hàng xóm, bà con trong khu phố, sau nhiều năm đã hiểu anh, họ chào hỏi anh khi gặp và vui vẻ với anh. Tôi đã nhiều lần “phỏng vấn” nếu có dịp tiếp xúc với cán bộ, đảng viên, thậm chí cả những người có chức sắc ở ĐL, họ đều cảm phục vợ chồng HSP.

Có người còn cho tôi hay, nhiều lần nhà nước muốn cấp nhà cho anh, nhưng anh không nhận. Lý do: “nhà ít người!” Tôi muốn viết ra điều này để nhà cầm quyền biết rằng, lòng người là như thế. Phải lắng nghe từ nhiều phía. Đừng chỉ tin vào những “báo cáo” của cấp dưới, chỉ muốn thăng quan tiến chức và nói cho vừa lòng cấp trên (!)

Lần cuối tôi đến thăm chị Biên (2015), vì biết chị đã yếu, không ngồi dậy được. Tôi đem một chút quà nhỏ, anh HSP đưa tôi vào tận giường thăm chị… Thôi, tôi không viết được nữa rồi vì…mắt đã nhòe lệ…

15 nhận xét :

  1. Đây mới là những người Cứu Nước

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. Xin hỏi các "đỉnh cao trí tuệ": có ai viết được 1/1000 như "Chia tay ý thức hệ" không?

      Xóa
    2. "Chia tay ý thức hệ" là tác phẩm vĩ đại nhất của VN từ trước đến nay, xếp vào hàng kiệt tác của nhân loại. Các đỉnh cao trí tuệ của "đảng ta" viết được 1/1000 như thế cũng đã là quá xuất sắc rồi.

      Xóa
  2. Tôi bầu họ là cặp anh hùng

    Trả lờiXóa
  3. Một người vợ, người mẹ,người phụ nữ Việt đã về cõi vĩnh hằng. Cầu mong hương hồn bà sớm siêu thoát về cõi Phật. Xin gửi lời chia buồn tới anh Hà Sỹ Phu cùng gia quyến!

    Trả lờiXóa
  4. Đào Tiến Thi14:13 16 tháng 10, 2017

    Một lần (khoảng 2007) GS. Nguyễn Đăng Mạnh kể với tôi mới đi thăm ông HSP. Thầy bảo bà vợ ông HSP là một người đàn bà tuyệt vời, vừa rất yêu chồng vừa rất dữ dằn để bảo vệ chồng trước mọi hành động bạo ngược của nhà cầm quyền. Nếu tôi nhớ không nhầm thì thầy Mạnh có kể chính thầy mục kích bà HSP mắng tàn tệ bọn bưu điện khi chúng theo lệnh ai đó cắt điện thoại nhà bà.

    Trả lờiXóa
  5. Nhà báo Lê Phú Khải cũng bị liệt vào "sổ đen" nên càng cảm thông chia sẻ với TS Hà Sỹ Phu. Xin chia buồn với mất mát đau thương của TS Phu và cầu mong hương hồn chị sớm được siêu thoát về cõi vình hằng. Cám ơn tấm lòng đối với bạn hữu và những người cùng chí hướng của nhà báo LPK

    Trả lờiXóa
  6. Một cặp vợ chồng yêu nước , bất khuất và là tấm gương trong lịch sử của cuộc vận động DÂN CHỦ cho dân tộc Việt nam.
    Cầu mong cho hương hồn chị Biên sớm siêu thoát, phù hộ cho công cuộc đấu tranh chung của chúng ta sẽ thắng lợi.
    Xin phân ưu cùng TS Nguyễn Xuân Tụ - Hà Sĩ Phu.

    Trả lờiXóa
  7. Gửi lời phân ưu bác Tụ

    Trả lờiXóa
  8. Đúng là một sự hy sinh thầm lặng

    Trả lờiXóa
  9. Đây là âm bản cuộc đời bác Tụ

    Trả lờiXóa
  10. Tôi đã ở xa Đà Lạt, kể từ khi Bác Tụ chuyển nhà từ BTX về 112 Phạm Ngọc Thạch tôi chưa tới thăm hai Ông Bà. Tình cơở trang blook này mới biết tin Bà Tụ đã mất. Xin kinh cẩn nghiêng mình trước sự ra đi của một người phụ nữ đã dành cả đời mình cho lý tưởng của chồng. Xin chia buồn cùng Bác Tụ và Kinh mong Bác Tụ khoẻ mạnh để chờ đón một ngày bình minh sẽ ra5ng

    Trả lờiXóa
  11. Cầu chúc bà an lạc nơi cõi vĩnh hằng!

    Trả lờiXóa
  12. Những năm đầu thập niên 70 (của thế kỉ 20 ), TS Nguyễn xuân Tụ được điều về làm việc ở Viện dược liệu bộ Y tế một thời gian ngắn . Tôi có cô em gái cũng làm ở Viện này .Tôi kể sơ qua cho em nghe về Ts Nguyễn xuân Tụ với sự thể hiện yêu mến và kính trọng . Em gái tôi bảo : ông ấy đã ở cơ quan em ..., ông ấy thế này ,thế kia...toàn những chuyện xấu của đàn ông . Hóa ra là có một cơ quan nào đó (sống bằng tiền thuế của dân ) lại đi làm cái công việc đặt điều ,bôi nhọ những trí thức yêu nước . Có điều đáng buồn là những chuyện đặt điều nhảm nhí ngay trong 1 cơ quan mà đa số là người có học ,mà vẫn nhiều người tin một cách u mê . Riêng tôi ,chưa được may mắn gặp a Tụ ,nhưng tôi luôn mong a mạnh khỏe để làm được thêm nhiều việc có ích cho đời .

    Trả lờiXóa