NỖI OAN KHỔ CỦA DÂN OAN DAK NÔNG VÀ CÁC NƠI KHÁC

Nổi khổ của dân oan Dak Nông

Thanh Trúc, phóng viên RFA 

2012-02-12

Đã mấy ngày qua một nhóm khiếu kiện đất đai và bắt giữ người vô cớ tại nhà tiếp dân ở Hà Nội đã không được giải quyết dù đây là lần thứ ba nhóm dân oan người Kinh và người Dân Tộc lặn lội từ Dak Nông trở ra Hà Nội để kêu oan và xin được giúp đỡ.

Thanh Trúc trình bày chi tiết.

Họ là những người ở Lạng Sơn, Hà Tây, Thanh Hóa, Đồng Nai, sau 1975 do thiếu đất canh tác nên di dời vào vùng kinh tế mới ở xã Dak Ngo tỉnh Dak Nông để khai hoang lập nghiệp.

Trong nhóm cũng có những người dân tộc M’nông sống tại Dak Nông rất lâu, nhiều năm sau 1975 thì khấm khá lên một chút nhờ kế hoạch trồng điều, cà phê, mì và cao su được chính quyền địa phương cấp cây giống. 

Từ ngày công ty xuất hiện

Từ ngày có sự xuất hiện của công ty Hoàng Thiên và công ty Bảo Châu, những người Kinh và người Thượng nơi này cầm chắc sẽ gặp khó nhưng vẫn quyết bám đất vì đó là nguồn sống của họ.

Tháng Tư năm 2011, chủ tịch xã Dak Nông phối hợp cùng công an, kiểm lâm và bộ đội bất thần kéo vào phá sập nhà, đốt sạch cây trồng của dân mà không báo trước cũng không có lệnh cưỡng chế.

Chính vì lẽ đó, hôm thứ Tư, một nhóm gồm một người Nùng, ba người Thượng, năm người Kinh, trở lại nhà tiếp dân đường Ngô Thời Nhậm thủ đô Hà Nội lần thứ ba để tiếp tục khiếu kiện chuyện chính quyền địa phương dùng vũ lực thu hồi đất, bắt người một cách oan sai, đánh người bị bắt và giam nhốt lâu ngày mà không xét xử. 

Đốt nhà, chặt cây

Chị Thi, quê ở Hà Tây, vào Dak Nông từ 1988, khai khẩn được một ít đất để trồng điều và cà phê:

“Ngày 25 tháng Tư năm 2011 thì tự nhiên đoàn cưỡng chế của tỉnh Dak Nông vào. Không có ai đọc lệnh, không đọc thông báo không họp dân gì cả, cứ tự nhiên tới giật nhà của em xuống người ta đốt, xong người chặt hết cây cối. 

Lúc đó thì em mới van ơi Hồ chủ tịch ơi đảng ơi làm sao mà có chính sách như thế này. Thì coi như công an họ ập vào rồi bọn côn đồ nó vào đông lắm, lực lượng bốn năm trăm người. Họ chặt hết, một mẫu cà phê năm nay là vừa vào thu chính, còn bốn mẫu điều họ mang máy ủi vào. Em cũng đi nhiều nơi lắm rồi nhưng không có chỗ nào làm việc. Bây giờ về đến văn phòng Ngô Thời Nhậm thì người ta bảo các cô về học ông Đoàn Văn Vươn, mà nếu không học được ông Đoàn Văn Vươn thì muốn đi công luận nào thì đi chứ bây giờ chúng tôi làm văn phòng chính phủ chúng tôi chỉ đủ thẩm quyền trả lời như vậy thôi.”

Chị Ngọc Cẩm, trước ở Đồng Nai, có con trai bị bắt trong vụ cưỡng chế đất không báo trước này:

Không có ai đọc lệnh, không đọc thông báo không họp dân gì cả, cứ tự nhiên tới giật nhà của em xuống người ta đốt, xong người chặt hết cây cối. Chị Thi.

“Ngày 25 tháng Tư năm 2011 không biết sao mà đoàn người do tỉnh phối hợp với công ty Hoàng Thiên, dắt người vào đốt nhà dân, lấy máy cưa cưa hết cây trồng, cà phê, điều, cao su. Họ không có nói gì hết, không có quyết định nào đưa ra cho dân, trước khi đi là có trưởng công an cầm loa nói mấy câu rồi cho đoàn vào chặt phá nhà của dân thôi. 

Thấy cảnh mấy ông vào đốt nhà phá cây thì con tôi cầm máy quay phim ra nhưng mà chưa kịp quay thì mấy ông đã bắt rồi còn đánh con tui nữa. Sau đó là ba tháng sau đưa về tỉnh, tới nay gần mười tháng rồi chưa thấy giải quyết thả về. Hỏi thì người ta nói nó bị kết tội chống người thi hành công vụ. 

Nói thật hoàn cảnh rất khổ mà không có đất đai để canh tác nên tụi tôi mới đi đòi quyền lợi, đòi hỏi họ trả con tôi về chứ cầm máy quay phim không mà bắt tới giờ mười tháng rồi chưa thấy là ra tòa hay giải quyết cho về. Bây giờ gia đình rất khổ, đất đai bị mất không có nguồn thu, phải đi làm mướn làm thuê phải đi ở đậu nữa, tôi ra đây là ba lần rồi, ra thì họ báo công văn về tỉnh mà tỉnh thì ầu ơ chứ không giải quyết. 

Hôm qua cũng có gặp chị Thu Hiền, cũng đưa công văn như vậy thì chúng tôi không nhận. Rồi chị Thu Hiền nói không nhận thì thôi chứ còn đất đai thì dưới tỉnh giải quyết chứ trên này không biết.” 

Cưỡng chế không cần lệnh
.

Vẫn theo lời chị Ngọc Cẩm, một lần ra Hà Nội là một lần khổ , những lần đi khiếu kiện là những lần cả nhóm liên tục nhịn đói nhịn khát chờ đợi ở phòng tiếp dân. Ban đêm thì lây lất khi ở công viên Mai Xuân Thưởng lúc vào nhà trọ. Chị kể có lúc những người dân tộc trong nhóm đã phải nương nhờ vào lòng hảo tâm của những người khác.

Ông Điểu Giai và ông Điều Khôn là hai người dân tộc M’nông, cũng có vườn điều và cao su bị phá hủy, nhà bị đốt cháy. Lời ông Điểu Khôn:

“Đồng bào M’nông chúng tôi sau giải phóng thì chỉ có làm mướn thôi chứ không có ruộng. Sau đó mới biết nhà nước cho trồng cây điều, cây cao su, cây cà phê, một số là nhà nước cấp cây hạt điều, một số cây cao su cũng nhà nước cấp.

Em và em trai em nói bây giờ các ông chặt cây và phá nhà của dân thì phải có lệnh. Mấy ông nói là không cần có lệnh. Chị Thao.

Rốt cuộc không biết là công ty ở đâu gọi là Bảo Châu với Hoàng Thiên, không biết là ở đâu, kết hợp với xã với huyện với tỉnh với lâm trường rồi đi cưỡng chế, thu hồi đất của dân, chặt cây điều, nhà em nó đốt sạch. Cái này em nói rõ họ cưỡng chế không có thông báo, lúc đi cưỡng chế là xe máy múc, xe máy ủi, đốt nhà đốt của chỉ có thấy vậy thôi. 

Cũng một phụ nữ dân tộc M’nông trong nhóm, bà Thi Bơn, than thở:

“Bây giờ là cái mà khó khăn hết, phải cố gắng mà lo đất đai. Đi huyện, huyện không giải quyết, đi xã, xã không giải quyết, giờ đi Hà Nội đây. Hôm qua đi nhà tiếp dân là không được, người ta không muốn giải quyết, không có cơm ăn, mì người ta nhổ hết sạch, điều người ta chặt hết, cao su người ta chặt hết bây giờ làm sao. Bây giờ dân tộc thiểu số không có cơm ăn.”

Một người từ Thanh Hóa vào Dak Nông, chị Thao, có em trai tên Lực. Hai chị em đều bị khống chế bằng cách còng tay trong vụ cưỡng chế đất hồi tháng Tư năm ngoái. Sau đó, em trai chị Thao bị công an mời đi làm việc nhiều lần trước khi bắt giam hẳn hai tuần sau đó:

“Ngày 21 tháng Tư 2011 thì bắt đầu giải tỏa trên khu dân tộc trước. Khi xuống khu người Kinh thì một số lực lượng từ trên đồi xuống, yêu cầu bà con ra khỏi khu vực này. Em và em trai em nói bây giờ các ông chặt cây và phá nhà của dân thì phải có lệnh. 

Mấy ông nói là không cần có lệnh. Em và em trai em là Nguyễn Văn Lực, nói không có lệnh thì các ông không được phá. Thì mấy ông công an còng hai chị em lại, chặt phá xong thì đưa hai chị em vào trong khu lâm trường, bắt làm biên bản không được quay trở lại.”

Sau đó mấy ngày, anh Lực tìm cách vào khu đất đã bị cưỡng chế để thu gom một ít đồ đạc còn sót nơi ngôi nhà bị đốt cháy. Công an địa phương vin vào lý do đó để mời anh đi làm việc nhiều lần, sau cùng thì bắt giữ hẳn cho đến lúc này:

“Công an điện thoại cho em trai em, bảo lên để phối hợp thì em trai em vẫn chấp hành đi lên. Công an tỉnh Dak Nông bắt lên xe và đưa về xã, bắt xã ký giấy tạm giam ba tháng trong khi đó giam tới bảy tháng, đến giờ vẫn không đem ra giải quyết, hỏi các ông công an thì nói là tội chống người thi hành công vụ.” 

Họ không đọc đâu
.

Để tìm hiểu vụ việc rõ hơn, đường giây viễn liên RFA nối về Dak Nông, gọi vào số điện thoại của các viên chức chính quyền có mặt trong buổi cưỡng chế đột xuất tháng Tư năm ngoái như ông chủ tịch xã Dak Nông Lê Văn Minh, ông giám đốc công an xã Dak Nông Võ Văn Đủ. Tuyệt nhiên không một vị nào bắt máy.

Lên tiếng với Á Châu Tự Do từ Hà Nội, bà Lê Hiền Đức, từng được tổ chức Minh Bạch Thế Giới trao tặng giải Liêm Chính năm 2007 vì thành tích chống tham nhũng, phát biểu:

“Bao nhiêu đơn từ nhân dân gởi đến các cấp nọ cấp kia nhưng thực tế họ không đọc đâu. Từ trung ương người ta chuyển xuống tỉnh, tỉnh lại chuyển xuống huyện và không cấp nào chịu giải quyết hết. Họ không đọc đâu! Vì thế cho nên tôi nói rằng đất của dân bị cướp, dân bị cướp đất thì bây giờ người ta sống bằng cái gì?“

Vì lẽ đó, bà Lê Hiền Đức kết luận, điều bức xúc của các nạn nhân bị cướp đất cũng là điều bức xúc của bà, vì thế bà luôn kề vai sát cánh những mong giúp được việc gì nhỏ nhoi cho những người khốn khổ đó trong khả năng khiêm tốn của bà.

Nguồn: RFA Việt ngữ.

PHỤ LỤC - Video các vụ cưỡng chế đất đai khác trong thời gian qua trên khắp cả nước:

http://www.youtube.com/watch?v=DZirsDtgMFU >> Cưỡng chế ở huyện Bù Đốp

http://www.youtube.com/watch?v=7gBrv-Vn8kQ >> Đồng Phú - Bình Phước

http://www.youtube.com/watch?v=b5ex_LH5eR0 >> Dương Nội - HN2

http://www.youtube.com/watch?v=Jjsq-mT8C2w
http://www.youtube.com/watch?v=gBrMkMfvSe8 >> Dương Nội 25-3-2010

http://www.youtube.com/watch?v=-8SleYp8R9E

http://www.youtube.com/watch?v=4-LKzU50vTg

http://www.youtube.com/watch?v=WaFctFHrKmE

http://www.youtube.com/watch?v=8PjU9QELuhw
http://www.youtube.com/watch?v=Ckg5ddfjNs4 >> Dương Nội 9-3-2010

http://www.youtube.com/watch?v=Yu9cick1p6k

http://www.youtube.com/watch?v=pRS5MB-lfY0

http://www.youtube.com/watch?v=WooAQslVQ7s

http://www.youtube.com/watch?v=nfrDD0cs5FY

http://www.youtube.com/watch?v=vrOxfuhDHf0

http://www.youtube.com/watch?v=1lr57RFOcTs >> ông Đương - Khoái CHâu Hưng Yên tự thiêu
http://www.youtube.com/watch?v=BlwR51PholI

http://www.youtube.com/watch?v=yYsmcONadlk >> cưỡng chế huyện Hoành Bồ - Quảng Ninh

http://www.youtube.com/watch?v=02R-qlFC9lA >> cưỡng chế nhà Liệt Sỹ - Chương Mỹ - HN2
http://www.youtube.com/watch?v=ev__IX7Lwpg >> cưỡng chế đất trang trại của dân 3 xã ...chưa rõ huyện nào, tỉnh nào ?
http://www.youtube.com/watch?v=EP3JyoAM-_4 >> cưỡng chế đất của bà con vùng cao - Đăk Nông
http://www.youtube.com/watch?v=RK9JuWgsonw

http://www.youtube.com/watch?v=Ee7oOWQHWa4 >> Thái Nguyên quan tham lấy đất dân

http://www.youtube.com/watch?v=B8uaK0jNWEE >> và đây khủng khiếp, bắt nạt người dân tộc, mang súng bắn liên tục.

LS. TRẦN QUỐC THUẬN: SỞ HỮU ĐẤT ĐAI LÀ QUYỀN THIÊNG LIÊNG CỦA DÂN

Luật sư Trần Quốc Thuận: Sở hữu đất đai “quyền thiêng liêng của dân"

Quốc Phương

Một cựu Phó Chủ nhiệm thường trực Văn phòng Quốc hội lên tiếng với BBC cho rằng Việt Nam cần cải tổ triệt để thể chế, luật pháp, viết lại Hiến pháp, trong đó trả lại quyền sở hữu đất đai “thiêng liêng, bất khả xâm phạm” cho người dân và tôn trọng các quyền cơ bản khác của nhân dân.

Bình luận với BBC hôm 11/02/2012 về kết luận, xử lý của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng xung quanh vụ việc tranh chấp đất đầy bạo lực giữa chính quyền Tiên Lãng, Hải Phòng và gia đình ông Đoàn Văn Vươn, luật sư Trần Quốc Thuận cho rằng chính phủ nên “chủ động giải quyết”, mà không nên đợi tới khi phải “chịu các áp lực” từ trong và ngoài nước mới ứng phó, xử lý.

Ông khẳng định, qua biến cố Đoàn Văn Vươn cũng như cách ứng phó của chính quyền Hải Phòng và xử lý của chính phủ, cho thấy hệ thống luật pháp Việt Nam hiện nay là bất cập “làm theo cũng chết, mà không làm theo cũng chết” và do đó Việt Nam chưa thể là một nhà nước pháp quyền.

Theo luật sư, Việt Nam “lẽ ra đã phải chuyển đổi” chế độ sở hữu và sở hữu đất đai từ năm 1986, khi nước này bắt đầu tiến hành đổi mới.

Nay theo ông là lúc Việt Nam phải sửa lại Hiến pháp, cải tổ thể chế một cách triệt để, chứ không nên “cải cách nửa vời,” đồng thời tiến hành “sửa sai toàn bộ” đối với tất cả các oan sai, sai lầm về đất đai từ trước tới nay, cũng như cải tổ “thực lòng” công tác xử lý khiếu nại, khiếu kiện của người dân.

Trước câu hỏi cần sửa lại ra sao trong Hiến pháp điều khoản quy định về chế độ sở hữu đất đai, ông Trần Quốc Thuận nêu quan điểm:

“Khi xây dựng Hiến Pháp Việt Nam năm 1992, vấn đề này cũng được đặt ra và dư luận trong nước cũng đòi hỏi phải thừa nhận quyền sở hữu đất đai của người dân. Đó là một trong những quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm.

“Dĩ nhiên trong một Nhà nước có nhiều loại đất, và trong đó có những loại đất phải thuộc người dân còn Nhà nước chỉ giữ một phần công hữu nhỏ. Một số trường hợp khác, một số nước cũng đang làm như thế.

“Sở hữu toàn dân này bây giờ lại thuộc về sở hữu của một nhóm người có chức, có quyền ở trong chế độ này, từ địa phương tới trung ương… là nguyên nhân sâu xa của một chế độ tham nhũng tràn lan, kéo dài, không ngăn cản được”

Luật sư Trần Quốc Thuận

Luật sư Thuận đề nghị sửa đổi chế độ sở hữu đất đai này trong Hiến pháp với tinh thần có thể tóm lược trong một câu như sau: “Đất đai thuộc về sở hữu của người dân, các thành phần kinh tế khác, trong đó có nhà nước.”

Cựu quan chức ngành lập pháp cho rằng pháp luật Việt Nam “không nhất quán” và “không phù hợp” với nền kinh tế thị trường của Việt Nam đang mở ra.

Những người làm luật, theo ông, đã “lắt léo” khi quy định và đưa ra năm loại quyền liên quan tới sở hữu, trong đó có các quyền sử dụng, chuyển nhượng, đầu tư, hợp tác v.v… nhưng các quyền này đã bị vô hiệu hóa và khóa bởi một điều khoản được cho là “tù mù,” đầy mâu thuẫn, là nguyên nhân của tham nhũng bộ máy.

Luật sư nói: “Lại có một quyền phủ lên bên trên làm cho năm quyền đó trở thành không có quyền gì cả. Đó là sở hữu nhà nước thuộc về toàn dân. Mà toàn dân là một thuật ngữ tù mù, không là gì cả.

“Nhưng sở hữu toàn dân này bây giờ lại thuộc về sở hữu của một nhóm người có chức, có quyền ở trong chế độ này, từ địa phương tới trung ương.

“Mà cái đó cũng là nguyên nhân sâu xa của một chế độ tham nhũng tràn lan, kéo dài, không ngăn cản được, do một nền kinh tế chuyển sang thị trường mà không chuyển đồng bộ các cơ chế khác. Đó là một điều rất không bình thường.”

‘Bài học giành quyền‘

Luật sư Thuận tin rằng biến cố Tiên Lãng, Hải Phòng xảy ra đầu năm 2012 cho “một bài học” về điều mà ông tin là “cuộc đấu tranh” giành quyền thiêng liêng của người dân Việt Nam.

 

Luật sư Thuận cho rằng Chính phủ đã thiếu chủ động trong việc xử lý vụ việc ở Tiên Lãng

Luật sư Thuận tin rằng biến cố Tiên Lãng, Hải Phòng xảy ra đầu năm 2012 cho “một bài học” về điều mà ông tin là “cuộc đấu tranh” giành quyền thiêng liêng của người dân Việt Nam.

“Đó là quyền dân chủ, đó là nhân quyền. Cho nên, cuộc đấu tranh ở Tiên Lãng dẫn đến một bài học rất rõ là nếu muốn chống tham nhũng như Nghị quyết 4 đã đề ra thì phải để cho người dân tham gia, để cho công luân tham gia, chứ anh không thể đóng cửa chống tham nhũng.”

Trích dẫn lời của cố lãnh tụ Đảng Cộng sản Việt Nam, ông Hồ Chí Minh, ông Thuận nhấn mạnh tham nhũng là một thứ “giặc nội xâm” mà không thể sử dụng biện pháp đóng cửa trong nội bộ Đảng. Cựu quan chức Quốc hội đề nghị:

“Như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói, tham nhũng là giặc nội xâm. Mà đã là giặc thì không thể dùng phương pháp phê và tự phê bên trong được. Chống giặc thì phải có những biện pháp và những đòn mạnh mẽ.”

Nhân sự kiện Tiên Lãng đang được xử lý và Nghị quyết 4 về chỉnh đốn đảng mới được Trung ương Đảng cộng sản ban hành, chuyên gia lập pháp kiến nghị phải thay đổi trong cách thức công khai hóa tài sản quan chức nhà nước. Ông nói:

“Nếu quả thật các ông lãnh đạo Đảng này muốn chống tham nhũng, thì phải mở cửa để người dân và báo chí tham gia vào. “

Luật sư Trần Quốc Thuận

“Nếu quả thật các ông lãnh đạo Đảng này muốn chống tham nhũng, thì phải mở cửa để người dân và báo chí tham gia vào. Đặc biệt, nên công khai tài sản của các vị lên công luận và báo chí chứ không chỉ công khai ở cơ quan và nơi cư trú.

“Đó là một việc làm buồn cười mà nhiều năm nay lặp đi lặp lại để che chắn những tài sản bất minh. Cho nên pháp luật Việt Nam có những vấn đề không bình thường.”

Luật sư cho rằng việc này dẫn đến một “hậu quả tai hại,” không bình thường, đó là việc quyền lực tập trung chỉ ở một nhóm người hay một số người đang làm phương hại cho đất nước, cho Đảng. Ông khẳng định:

“Người ta dùng chữ quyền lực tập trung cho Đảng. Điều đó không phải như thế. Cái chữ “Đảng” này được hiểu là một nhóm người rất nhỏ ở Trung ương, mà trong Nghị quyết 4 đã nói đó là những nhóm lợi ích.”

Trên cơ sở nhận thức này, luật sư Thuận đề nghị khi sửa Hiến pháp 1992, Việt Nam cần sửa “cơ bản” để làm rõ các quyền cơ bản của công dân mà theo ông đã được quy định rõ ngay từ bản Hiến pháp 1946. Ông nhấn mạnh:

“Các quyền cơ bản công dân trong Hiến pháp từ năm 1946, tới 1958, 1980 đến 1992 đều đã nêu ra mà không thực hiện được, thì đây là dịp để mở ra các quyền đó để dân tộc này ngẩng mặt lên nhìn Thế giới được.”

‘Cải cách toàn diện‘

Báo chí, truyền thông mạng tham gia đưa tin bài, phóng sự về vụ Tiên Lãng

 

Vị cựu quan chức của Quốc hội cho rằng đã tới lúc Việt Nam tiến hành một cải cách toàn diện, chứ không chỉ dừng ở một cuộc cải cách ruộng đất mới, mặc dù hiện nay theo ông là “thời điểm tốt nhất” để xem xét lại “toàn bộ sai trái” của chính quyền từ quá khứ tới nay về đất đai và các tranh chấp, oan sai khác.

Ông khẳng định: “Tôi cho rằng ở Việt Nam phải làm một cuộc cải cách toàn diện chứ không phải chỉ là cải cách ruộng đất hay là các cuộc cải cách nửa vời.”

“Từ năm 1975 tới nay (có) rất nhiều cuộc cải cách nửa vời. Và những cuộc cải cách nửa vời đó đưa đất nước, dân tộc này không biết đi về đâu, mà như Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng nói, sẽ là nguy cơ của sự tồn vong của Đảng này, chế độ này.”

Ý kiến của luật sư Trần Quốc Thuận đã có sự gặp gỡ với quan điểm, nhận thức của một số quan chức, chuyên gia phản biện xã hội từ trong nước.

Nói với BBC gần đây xung quanh vấn đề tranh chấp đất đai giữa chính quyền và dân và nạn tham nhũng do các nhóm lợi ích ở nông thôn Việt Nam, Tiến sỹ Đặng Kim Sơn, đương kim Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (IPSARD,)Bộ Nông nghiệp, cho rằng:

“Nếu không xử lý tốt vấn đề đất đai, Việt Nam sẽ khó đảm bảo được công bằng xã hội, một mục tiêu được các Đại hội Đảng đưa vào văn kiện.

“Nếu không xử lý nghiêm minh nó sẽ lan tỏa ra cả nước, cho nên sự phản ứng ở Tiên Lãng là một báo hiệu của người dân không thể coi nhẹ.”

Đại tướng Lê Đức Anh

“Đây không những là nguồn gốc của tham nhũng, nó làm hỏng đội ngũ quản lý ở các cấp, mà đây còn là nguồn gốc của sự bất bình của dân chúng làm cho ổn định xã hội không đảm bảo.”

Còn Tiến sỹ Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM), cựu thành viên Ban cố vấn Chính phủ dưới thời các Thủ tướng Võ Văn Kiệt, Phan Văn Khải, khẳng định với BBC:

“Nếu không có những cải cách rất mạnh bạo đối với vấn đề đất đai, không có sự công khai minh bạch, và không có sự mở rộng dân chủ để người dân nói lên tiếng nói thì các sự việc như vụ Tiên Lãng, như các vụ việc khác, sẽ rất khó tránh khỏi.”

Mới đây nhất, theo truyền thông trong nước, nguyên Chủ tịch Nước, Đại tướng Lê Đức Anh tỏ ra quan ngại về hậu quả của vụ Tiên Lãng, ông nói: “Nếu không xử lý nghiêm minh nó sẽ lan tỏa ra cả nước, cho nên sự phản ứng ở Tiên Lãng là một báo hiệu của người dân không thể coi nhẹ”.

Cũng chính vị Cựu Chủ tịch Nước cho báo chí trong nước hay, trong vụ Tiên Lãng “chính quyền huyện, xã đều sai” và ông cũng không tán thành việc chính quyền huy động lực lượng vũ trang tham gia cưỡng chế dân.

Theo BBC

ĐÃ ĐỦ CƠ SỞ ĐÌNH CHỈ CHỨC VỊ CỦA ĐỖ TRUNG THOẠI VÀ KHỞI TỐ VỤ ÁN

ĐỦ CƠ SỞ ĐÌNH CHỈ CHỨC VỤ CỦA ĐỖ TRUNG THOẠI VÀ KHỞI TỐ VỤ ÁN

Nguyễn Quang Vinh

Với chức vụ Thường vụ thành ủy, phó chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng, rõ ràng, đồng chí Đỗ Trung Thoại ( sau này gọi tên, không kèm đồng chí nữa) là một vị trí rất to. Vì thế để nói đình chỉ chức vụ và khởi tố không thể là nói cho vui, nói cho hả, nói cho sướng, nói lấy được, mà căn cứ vào chứng cứ pháp lý.

Nay khẳng định: Đã đủ cơ sở để Ban Bí thư, Chính phủ ra quyết định đình chỉ ngay chức vụ của Đỗ Trung Thoại và giao Bộ Công an khởi tố vụ án : Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng là có căn cứ.

Một.

Chắc chắn quá trình thu hồi, cưỡng chế đất tại huyện Tiên Lãng được Thường vụ Thành ủy thông qua, sau khi có ý kiến của Thường vụ Thành ủy, Đỗ Trung Thoại, với chức trách phó chủ tịch UBND thành phố trực tiếp chịu trách nhiệm mảng nông nghiệp đã ký cho phép huyện Tiên Lãng thực hiện. Hồ sơ vụ việc này đã có, báo chí cũng có, Thủ tướng cũng có. Thủ tướng kết luận, các quyết định giao đất, thu hồi và cưỡng chế đất gia đình Đoàn Văn Vươn là trái pháp luật và trái đạo lý, điều đó nghĩa là gì: Tập thể thường vụ Thành ủy sai phạm ( chắc chắn Bí thư thành ủy, Phó Bí thư thành ủy Chủ tịch UBND thành phố không thể không bị kỷ luật vì sai phạm này, và cả tập thể thường vụ thành ủy cũng đều phải có án kỷ luật). Đỗ Trung Thoại sai phạm có yếu tố phạm pháp vì: Đỗ Trung Thoại là lãnh đạo phụ trách một ngành. Công văn xin thu hồi cưỡng chế của Chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng Lê Văn Hiền gửi lên đã được Đỗ Trung Thoại ” nghiên cứu, xem xét, cân nhắc” báo cáo thông qua Thường vụ thành ủy, sau khi được Thường vụ thành ủy đồng ý, Đỗ Trung Thoại ký. Xét về phân cấp trách nhiệm thì Đỗ Trung Thoại phải chịu trách nhiệm cá nhân. Và như Thủ tướng kết luận, vụ việc trái pháp luật, gây hậu quả rất nghiêm trọng, làm bất bình trong nhân dân, gây dư luận xấu, như thế là sai phạm của Đỗ Trung Thoại đã cấu thành tội phạm.

Hai.

Sai phạm như vậy thì chắc chắn phải đình chỉ chức vụ ngay để tạo điều kiện cho các cơ quan kiểm tra, thanh tra, cơ quan điều tra vào cuộc.

Ba.

Phải khởi tố vụ án thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng trong vụ cưỡng chế đất gia đình nhà anh Đoàn Văn Vươn theo kết luận của Thủ tướng: là làm trái pháp luật. Vậy, vụ án này ai là đầu vụ? Hai người đầu vụ là Đỗ Trung Thoại, người chịu trách nhiệm ký quyết định cho tiến hành trái pháp luật việc thu hồi và cưỡng chế đất gia đình Đoàn Văn Vươn và Lê Văn Hiền, người chịu trách nhiệm vừa đề xuất vừa thực hiện quá trình thu hồi, cưỡng chế đất này.

Những người liên quan? Một, chỉ huy bộ đội địa phương, chỉ huy bộ đội biên phòng địa phương, chỉ huy lực lượng công an địa phương và giám đốc Sở công an Đỗ Hữu Ca. Vì sao? Trước hết, lực lượng vũ trang như Trung tướng Nguyễn Quốc Thước từng khẳng định: quân đội tham gia cưỡng chế là không cho phép, trong trường hợp cần thiết phải có lệnh từ cấp chỉ huy cao hơn. Ở đây, tỉnh đội, bộ chỉ huy biên phòng thành phố đều không hay biết.

Vì sao phải truy cứu trách nhiệm của Đại tá Đỗ Hữu Ca giám đốc công an tỉnh: Anh xuất hiện tại hiện trường với tư cách chỉ  huy lực lượng tác chiến, mà anh còn không biết vị trí mục tiêu ở đâu, không biết tình hình ” địch ” như thế nào, bỗng dưng anh cho bao vây một vị trí không nằm trong diện bị cưỡng chế, ném quả nổ, xả súng, tự đào bới, phá phách ngôi nhà của người dân ( ngôi nhà được pháp luật bảo vệ) đã là một sai phạm không chỉ mang tính hành vi mà mang màu sắc chính trị, là phá hoại tài sản nhân dân, đe dọa mạng sống của nhân dân. Nắm đối tượng lúng túng tới mức, chỉ có một đối tượng Quý trong nhà mà tất cả đều nói ba người, trong khi Đoàn Văn Vươn đang mang đơn kêu cứu lang thang ở thành phố vẫn nhận định có anh Vươn trong nhóm này. Trong các lần trả lời báo chí, đại tá Đỗ Hữu Ca nói còn có ý định xả súng bắn chết kẻ chống đối trong khi kẻ chống đối chỉ sử dụng những vật nổ tự tạo, súng hoa cải với khoảng cách xa…Đại tá Ca khi báo cáo thành tích thì chúng tôi đã bao vây ngôi nhà của tội phạm ….đến khi thấy ngôi nhà nằm ngoài khu vực cưỡng chế, thấy sai thì vội nói là lều, là chòi giữ cá, rồi lại còn hùa theo Đỗ Trung Thoại nói rằng nhân dân bức xúc phá nhà anh Vươn chứ không phải lực lượng cưỡng chế, bây giờ thì chính Công an Hải Phòng lại phải ký quyết định khởi tố vụ án hủy hoại tài sản công dân mà người hủy hoại lại chính là lực lượng cưỡng chế. Chỉ  riêng những phát ngôn tiền hậu bất nhất, thiếu trung thực của một sĩ quan công an cao cấp, một ủy viên Thường vụ thành ủy, một giám đốc Công an như đại tá Đỗ Hữu Ca đã xứng đáng nhận kỷ luật cách chức vì gian dối, vì làm mất lòng tin của nhân dân, vì làm sai lệch hồ sơ vụ án, có dấu hiệu bao che tội phạm. Tính đến việc liều lĩnh sử dụng lực lượng có vũ trang bao vậy, truy bắt, đe dọa tiêu diệt dân trong khi mục tiêu sai, nhận định sai, phục vụ cho một mệnh lệnh cưỡng chế trái pháp luật thì dù biện minh kiểu gì, đại tá Đỗ Hữu Ca cũng phải chịu trách nhiệm cá nhân trong vụ vây ráp này.

Không thể không đình chỉ công tác Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng Đỗ Trung Thoại.

Không thể không đình chỉ công tác giám đốc công an thành phố đại tá Đỗ Hữu Ca.

Không thể không khởi tố vụ án thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.

Bộ Công an phải làm việc này.

Làm được như thế là cách để Bộ công an khẳng định trước nhân dân vụ việc không bỏ sót người, lọt tội và thực sự có thể ngẩng cao đầu để sáng thứ 2 đọc lời Bác Hồ dạy công an nhân dân.

Đây không còn là niềm mong mỏi của nhân dân. Mà đây chính là việc phải làm, là trách nhiệm, là việc thực thi pháp luật, thực thi nghiêm túc kết luận của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng.

Nguồn: Nguyễn Quang Vinh-Blog.

 

LS. TRẦN ĐÌNH TRIỂN: "ÔNG ĐOÀN VĂN VƯƠN KHÔNG CHỐNG NGƯỜI THI HÀNH CÔNG VỤ"

LS Trần Đình Triển : “Không thể xem ông Đoàn Văn Vươn là chống người thi hành công vụ”

Thụy My (RFI – Việt ngữ)

11-02-2012

Audio phỏng vấn LS Trần Đình Triển

 

Bản tin của hãng thông tấn Mỹ AP hôm qua 10/02/2012 về vụ Tiên Lãng mang tựa đề «Người nông dân Việt Nam trở thành anh hùng sau khi đấu súng với công an ». Bài viết nhận định, anh em ông Đoàn Văn Vươn khi chống lại lực lượng cưỡng chế đã làm bị thương sáu nhân viên công lực – đây là một sự kiện hiếm hoi.

Nhưng thay vì lên án, công luận lại xem người nông dân Đoàn Văn Vươn như một anh hùng. Thậm chí có những tướng lãnh về hưu và cả một cựu Chủ tịch nước cũng lên tiếng bênh vực, còn báo chí nhà nước công khai ủng hộ qua các bài phóng sự điều tra. 

Vụ Tiên Lãng đã thu hút sự quan tâm của dư luận cho đến nỗi Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã phải yêu cầu tiến hành điều tra. Và hôm qua Thủ tướng Việt Nam đã kết luận việc cưỡng chế thu hồi đất là sai, những cán bộ sai phạm phải bị trừng phạt, đồng thời yêu cầu địa phương để cho ông Vươn tiếp tục sử dụng đất. 

Hãng AP cho rằng, cho dù nếu trường hợp ông Đoàn Văn Vươn không thúc đẩy việc chính phủ sửa đổi Luật đất đai đi nữa, thì cũng không còn có thể làm ngơ, khi mà trên 70% dân số Việt Nam sống ở nông thôn. Đây cũng là mối quan tâm của hàng triệu nông dân khác, khi thời hạn giao đất 20 năm quy định trong Luật đất đai năm 1993 sẽ hết hạn vào năm tới. 

Ngay sau khi kết luận của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng được công bố, RFI đã phỏng vấn luật sư Trần Đình Triển, văn phòng luật Vì Dân ở Hà Nội về vấn đề này. 

RFI : Kính chào luật sư Trần Đình Triển, trước hết xin cảm ơn luật sư đã nhận trả lời phỏng vấn của chúng tôi. Xin luật sư cho biết nhận xét sơ bộ về kết luận của Thủ tướng Việt Nam qua vụ Tiên Lãng ? 

LS Trần Đình Triển: Tôi có đọc toàn văn thông báo về kết luận của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trên báo về vụ Tiên Lãng. Nhận xét của tôi như sau. Kết luận của Thủ tướng như vậy là thể hiện một sự tiến bộ, một sự nghiêm khắc – tương đối nghiêm khắc.

Tuy nhiên tôi tin rằng văn bản này cũng đã được các bộ phận tham mưu để chuẩn bị cho Thủ tướng, trong đó, tôi thấy rằng nhiều từ ngữ, câu chữ chưa đúng quy định của pháp luật. Và kết luận đó tôi thấy quan trọng nhất là khẳng định được việc là cấp đất sai, thu hồi đất sai và cưỡng chế sai, cho toàn dân biết được. Tuy nhiên biện pháp xử lý và được đưa ra trong thông báo thì tôi tin rằng chưa hợp lòng dân, và chưa đúng pháp luật. 

Thứ nhất, tôi cho rằng không thể sử dụng từ kiểm điểm được. Thủ tướng đã kết luận là sai thì phải xử lý. Xử lý những cán bộ làm sai, không chỉ có những cán bộ cấp huyện, mà cả cấp thành phố Hải Phòng. Những ai liên đới trách nhiệm, thậm chí ví dụ như đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng do dân bầu lên, có trách nhiệm giám sát việc thực thi pháp luật tại địa phương, thì đã làm tròn trách nhiệm của mình chưa. Đấy mới là kiểm điểm. 

Còn những cán bộ có thẩm quyền, trực tiếp làm công việc theo dõi giám sát, mà để dẫn đến sự việc như thế tại địa phương thì phải nhận hình thức kỷ luật tương xứng. Chứ ở đây không có cái khái niệm kiểm điểm nữa. Đấy là quan điểm của tôi. 

Thứ hai nữa là việc giải quyết sai phạm của công dân và ngược lại, sai phạm của cơ quan nhà nước và công chức nhà nước. Tôi thấy rằng trong mối quan hệ biện chứng hậu quả và mối quan hệ nhân quả này, kết luận chưa giải quyết chuẩn xác. 

RFI : Thưa, luật sư thấy không chuẩn xác chỗ nào ạ? 

LS Trần Đình Triển: Thứ nhất, đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật, Thủ tướng kết luận có những vấn đề gì sai thì đề nghị các cơ quan xem xét theo quy định của pháp luật. Chứ kể cả Thủ tướng không có quyền yêu cầu viện kiểm sát hay tòa án phải làm việc nọ việc kia, vì các cơ quan này độc lập và chỉ tuân thủ theo pháp luật. Mọi tổ chức và cá nhân không ai được can thiệp vào tính độc lập của viện kiểm sát và của tòa án. Đấy là luật. Tôi cho rằng có lẽ là đội ngũ tham mưu cũng có những sơ suất khi trong văn bản có những vấn đề về mặt câu chữ không chuẩn. 

Và tôi xin nhắc lại mối quan hệ nhân quả. Đã là quyết định thu hồi đất sai, cưỡng chế sai, thì người ta chống lại cái đó là chống lại hành vi trái pháp luật của người và tổ chức khác, không thể nói rằng người ta chống thi hành công vụ được. Đã là thi hành công vụ, thì đấy là người công chức nhà nước hay được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao nhiệm vụ để thực hiện việc công, và việc công đó phải đúng pháp luật. 

Còn ở đây việc trái pháp luật thì tại sao lại gọi là chống người thi hành công vụ được. Tôi ví dụ như cảnh sát giao thông đang làm nhiệm vụ, mà người vi phạm luật lệ giao thông như vượt đèn đỏ hay đi ngược chiều, cảnh sát tuýt còi để xử phạt mà chống lại cái việc đó thì chống người thi hành công vụ. Nhưng ngược lại người cảnh sát đó, công dân người ta không vi phạm anh không có quyền kiểm tra người ta. Anh tuýt còi để đưa ra yêu cầu abc, mà người ta chống lại việc đó thì không thể gọi là chống người thi hành công vụ được. Đó là mối quan hệ biện chứng. 

Cái nữa là trong bộ luật hình sự của Việt Nam đã nói rằng, người ta được quyền chống lại việc làm sai của pháp luật, nhưng không được vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng. Bây giờ Thủ tướng đã khẳng định thu hồi đất sai, cưỡng chế sai và phá dỡ nhà sai. Vậy thì người ta chống lại cái sai đó là hợp pháp, nhưng có mức độ. Chứ còn việc ông Vươn sử dụng vũ khí nọ kia thì đấy là vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng mà pháp luật không cho phép. Do đó việc truy tố một số người trong gia đình ông Vươn về tội giết người theo điều 93 là không đúng pháp luật. Mà theo quan điểm của tôi là truy tố ở tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng. 

Đồng thời ở đây Thủ tướng chỉ nói đến là việc phá dỡ nhà ông Vươn sai, đó là tội phạm hủy hoại tài sản. Còn một tội nữa. Trong bộ luật hình sự nước CHXHCNVN đã có riêng quy định về đất đai. Có một điều luật chuyên biệt, đó là vi phạm về quản lý đất đai. Thì ở đây ra quyết định cưỡng chế sai, thu hồi sai, rõ ràng đã vi phạm điều đó, thì cần phải khởi tố những người thực hiện việc quản lý đất đai trong sự việc này, theo điều luật đó đã. Còn những ai chỉ đạo phá dỡ, thì đấy là phạm vào tội hủy hoại tài sản. 

Hai nhóm tội phạm đó, hai hành vi đó khác nhau, nhưng tôi thấy rằng không nhắc gì đến vi phạm về quản lý đất đai. Và một điều quan trọng nhất mà dân rất chờ đợi, đó là việc cưỡng chế. 

RFI: Chính quyền đã huy động hàng trăm công an, bộ đội để cưỡng chế, và ông Đoàn Văn Vươn phải phản ứng. Như vậy nếu truy tố vì tội « giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng » thì có nặng quá không thưa luật sư ? 

LS Trần Đình Triển: Hiện nay cơ quan điều tra Hải Phòng khởi tố các cá nhân trong đại gia đình ông Vươn về hai tội : tội giết người, theo điều 93, và tội chống người thi hành công vụ theo điều 257 bộ Luật hình sự. Khởi tố vụ án theo tội hủy hoại và cố ý hủy hoại làm hư hỏng tài sản, theo điều 142 Luật hình sự về hành vi phá hoại tài sản của gia đình ông Vươn.

Trên các phương tiện thông tin đại chúng cũng có nhiều ý kiến khác nhau về tội danh đối với hai nhóm hành vi của các cá nhân trong gia đình ông Vươn, và cơ quan quản lý nhà nước ở huyện Tiên Lãng, Hải Phòng. Nhưng có ý kiến cho rằng ông Vươn và một số người khác có tội, hoặc cần khởi tố thêm tội theo điều 233 – tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí thô sơ. 

Theo quan điểm cá nhân tôi, cụ thể là khởi tố một số cá nhân trong gia đình ông Vươn về tội giết người theo điều 93 là không đúng. Nếu chiếu theo điều luật này thì họ có thể bị xét xử theo tiết A (giết nhiều người), tiết B (giết người đang thi hành công vụ hoặc lý do công vụ của nạn nhân, tiết L (bằng phương pháp có khả năng làm chết nhiều người), tiết O (có tổ chức), thuộc khoản 1 điều 93, có khung hình phạt từ 12 năm đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình. Nếu có nhiều tình tiết giảm nhẹ được quy định tại điều 46 bộ Luật hình sự, thì được áp dụng điều 47, quy định hình phạt nhẹ hơn, thì mức án nhẹ nhất của họ có thể được áp dụng theo khoản 2 điều 93 khung hình phạt liền kề thấp nhất cũng là 7 năm tù. 

Thứ hai là căn cứ vào tính chất của hành vi, đặc biệt là kết luận của Thủ tướng chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, đã khẳng định việc cưỡng chế, thu hồi đất, việc phá hủy tài sản của gia đình ông Vươn là việc làm trái pháp luật của chính quyền và một số cá nhân UBND huyện Tiên Lãng. Như vậy việc chống đối của các cá nhân trong gia đình ông Vươn là nhằm bảo vệ lợi ích nhà nước -  pháp chế xã hội chủ nghĩa, lợi ích tập thể – những hộ nuôi trồng thủy sản tại đây, và bảo vệ lợi ích chính đáng của mình. 

Xét trên phương diện tương quan lực lượng giữa bên xâm hại và bên chống trả : Tuy nhiên hành vi chống đối của một số cá nhân trong gia đình ông Vươn không tương xứng với hành vi xâm hại của nạn nhân, tức là quá mức cần thiết, sử dụng phương tiện và phương pháp để chống trả có thể làm chết nhiều người, tội phạm đã hoàn thành nhưng chưa đạt. Hành vi đó cũng gây nguy hiểm cho xã hội, nhưng theo tôi là phạm điều 96 bộ Luật hình sự – tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng.  

Căn cứ tính chất của hành vi, thì một số cá nhân trong gia đình ông Vươn phải bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo khoản 2 điều 96 bộ Luật hình sự. Điều luật nói rõ rằng giết người trong trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng thì phạt tù từ 2 đến 7 năm. Nếu có nhiều tình tiết giảm nhẹ được áp dụng theo điều 46 và điều 60 bộ Luật hình sự, thì có thể xử phạt từ 2 đến 3 năm tù, nhưng cho hưởng án treo. 

Theo tôi, truy tố theo tội danh này là thể hiện đúng tính chất vi phạm, đúng pháp luật và thể hiện tính nghiêm minh, và tính chất nhân đạo của Đảng và Nhà nước trong vụ việc này. 

Còn việc khởi tố một số cá nhân trong gia đình ông Vươn về tội chống người thi hành công vụ, theo quan điểm của tôi là không đúng. Vì khi nói đến người thi hành công vụ thì phải hội đủ cả ba điều kiện sau đây. Thứ nhất là người đó thực thi đúng nhiệm vụ, được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phân công phân nhiệm. Thứ hai là đang thực thi hành vi thi hành công vụ. Cái yếu tố thứ ba rất quan trọng, là nhiệm vụ phân công thực hiện phải đúng pháp luật.

Như vậy thì việc cưỡng chế, phá hủy tài sản v.v… đối với gia đình ông Vươn là trái pháp luật – kết luận của Thủ tướng đã nói rõ – thì không thể truy cứu trách nhiệm về tội danh này. Mặt khác mối quan hệ biện chứng của tính chất hành vi, giữa tội chống người thi hành công vụ đã được định khung trong điều 93, và không phải là công vụ trong điều 96. Vì vậy, đủ căn cứ để đình chỉ vụ án về tội danh này.

RFI : Dư luận cũng đặt ra câu hỏi về việc sử dụng lực lượng công an, quân đội để cưỡng chế… 

LS Trần Đình Triển: Đấy là một quyết định hành chính, thì nó nằm trong pháp lệnh hành chính về quyết định hành chính phải có hiệu lực pháp luật. Nhưng lâu nay trong việc cưỡng chế hành chính thì chỉ có duy nhất là văn bản pháp luật nói rằng cưỡng chế hành chính về việc thu hồi đất đai thì được sử dụng lực lượng, tôi dùng chữ abc. Cho nên gây nên một sự bất bình đẳng trong các quyết định cưỡng chế hay xử phạt hành chính. 

Tôi lấy ví dụ như cưỡng chế để thu thuế chẳng hạn, hay là cưỡng chế về việc xây dựng nhà trái phép, hay những nghĩa vụ khác v.v… về lao động chẳng hạn, cũng là quyết định hành chính. Nhưng đã là quyết định hành chính thì đều phải xử bình đẳng với nhau. Đã sử dụng lực lượng thì được sử dụng như nhau. 

Nhưng lâu nay chúng ta cho chỉ có một phép, đó là sử dụng lực lượng cưỡng chế hành chính để thu hồi đất đai. Đấy là một cái dấu hỏi đặt ra bất bình đẳng trong pháp luật, và lâu nay sử dụng cả lực lượng quân đội, lực lượng công an. Tôi cho rằng đấy là việc không thể chấp nhận được. 

Trong kết luận của Thủ tướng chính phủ không nói đến những vấn đề này. Tôi cho rằng Thủ tướng phải đưa ra một cách cương quyết, đó là cưỡng chế về thu hồi đất đai cần phải nghiêm cấm sử dụng lực lượng quân đội và công an. Vì lực lượng quân đội bảo vệ tổ quốc, lực lượng công an bảo vệ an ninh, chứ không thể sử dụng quân đội nhân dân và công an nhân dân để đi chống lại việc quyền lợi của nhân dân hay để yêu cầu nhân dân phải thực hiện. Đấy là việc của hành chính. 

Có chăng thì thành lập một bộ phận cảnh sát tư pháp chẳng hạn hoặc cảnh sát hành chính để thực hiện nhiệm vụ đó thì dễ nghe hơn và được lòng dân hơn. Sử dụng lực lượng như vậy đưa lại sự việc cưỡng chế để thu hồi đất đai vì mục đích công cộng, vì an ninh quốc phòng thì có thể sử dụng các lực lượng đó được. Cái đấy là bảo vệ lợi ích công, và thu hồi cho lợi ích công. 

Còn chúng ta thu hồi đất để cho người khác thuê, thu hồi đất cho các doanh nghiệp kinh doanh sinh lợi trên đấy, tạo nên sự bất công trong xã hội. Ví dụ trả cho dân thì hai trăm nghìn một mét, ngày hôm trước hôm sau thu lại cho doanh nghiệp thì bán 20 triệu một mét. Dân người ta chống lại những sự bất công đó. Sử dụng các lực lượng quân đội công an để đi cưỡng chế chuyện đó, tôi cho rằng đang làm mất niềm tin của nhân dân đối với lực lượng quân đội và công an. Tôi thấy rằng cái vấn đề và cũng mong muốn mà tôi rất đồng tình quan điểm của đại tướng Lê Đức Anh chủ tịch nước, cũng như một số vị lão thành cách mạng, tôi hoàn toàn đồng tình. 

Và trong văn bản nếu về báo chí thì chỉ cần một lời khen là đủ. Tức là các báo chí đã kịp thời đưa thông tin phản ánh một cách trung thực khách quan về vụ việc để dân hiểu, dân biết, dân bàn, dân làm dân kiểm tra, và để các cơ quan nhà nước nắm thông tin để xử lý vụ việc được khách quan và đúng pháp luật là đủ. Còn sau đó còn xen là phải định hướng rồi phải thế nọ thế kia dễ cho người ta nhầm lẫn là ở đây vừa khen vừa chê, và người ta có thể suy luận là ẩn náu sau đó một vấn đề gì đó. Với góc độ Thủ tướng thì chỉ cần kết luận cái chính thôi, không nên đưa vào những chi tiết đó. Đừng để cho công luận người ta bình luận và dân người ta hiểu nhầm đi với tư cách là một nguyên thủ quốc gia. 

RFI : Xin rất cảm ơn luật sư Trần Đình Triển đã vui lòng dành thời gian để trả lời RFI Việt ngữ.

Nguồn: RFI và Ba Sàm

SAU KẾT LUẬN CỦA THỦ TƯỚNG, HẢI PHÒNG LẠI "VỀ MO"?

SAU KẾT LUẬN CỦA THỦ TƯỚNG, HẢI PHÒNG LẠI "VỀ MO"?

Hoàng Anh

Đỗ Trung Thoại, ông quan hàng tỉnh đang nằm trong diện điều tra theo chỉ đạo của Thủ tướng chính phủ lại vừa được “bổ nhiệm” làm Tổ trưởng tổ triển khai thực hiện chỉ đạo khắc phục hậu quả. Ngay khi người ta chưa kịp quên chính ông quan này tùy tiện  phán rằng nhà ông Vươn là do dân bất bình đến phá sập; và cũng là lúc đang hồi hộp chờ kết quả điều tra để truy cứu trách nhiệm của ông với những sai lầm ông đã gián tiếp gây ra, thì ông quan này lại có dịp để tiếp tục vênh váo. Nếu như một ông quan khi xảy ra sự cố, bất chấp lẽ phải và đạo lý, đã  đổ thừa tội cho người dân để phủi tay đảm nhiệm một công việc liên quan đến chính hệ quả mà mình gây ra, thử hỏi xem ông ta sẽ làm gì?

Dân ta thường ví von “miệng quan, trôn trẻ”. Hình như cũng có ý căn dặn rằng người làm quan nên biết đến cái liêm sỉ của kẻ cai trị, nên lấy sự trung thực và nhân đức làm đầu. Chớ có cứ hễ mở mồm ra là giống cái lỗ trôn con trẻ (chúng vốn chưa ổn định tiêu hóa, nên lúc nào cũng có thể “bậy”, mà “bậy” ra thì thối lắm). Chưa biết quan có tài kinh bang tế thế ra sao, nhưng một lời nói ra tựa ngăn sông bạt núi, hàng trăm hàng vạn người nhìn vào đấy mà hành xử, mà điều chỉnh bản thân. Nhưng dân cũng có dăm bảy loại dân, đâu phải người nào cũng ngu ngu ngơ ngơ mà không thèm hiểu cái ông quan ấy nói gì, làm gì?

Người ta sẽ lại phải hoài nghi sau khi tưởng rằng đã có thể hoàn toàn tin tưởng. Cái không khí hào hứng khi biết rằng, rồi đây sẽ có những động thái mạnh mẽ để lôi hết ra ánh sáng cái mớ quan bất trị làm hoen ố thanh danh Đảng trong vụ việc của anh nông dân Đoàn văn Vươn, tự nhiên lại trũng xuống. Chợt nhớ trước buổi chiều những chiếc xe hú còi lao vào sân Ủy ban Nhân dân huyện Tiên Lãng, ông phó hay trưởng huyện gì đó, một trong những kẻ đã trực tiếp chỉ đạo chiến dịch hợp đồng hất cẳng anh Vươn, vẫn ầm ầm quát tháo và đòi đuổi nhà báo ra ngoài. Thế mới biết, miệng quan không phải chỉ được so với trôn trẻ mà còn được ví như có gang có thép, cà cuống chết đến đít còn cay.

Chưa kể đến cái dớp chẳng mấy tốt đẹp mà ông quan kia đang có bên người, đây rõ ràng là một cách sắp đặt hết sức vụng về và thiếu khôn khéo. Có lẽ ai đó nghĩ rằng đây là cơ hội để ông Thoại “đoái công chuộc tội”. Ông không kiên quyết nên để sự việc diễn ra đến mức thế này, rồi chính ông lại được cử về giải quyết cái mớ bòng bong mà mình đã gây ra. Giải quyết thế nào hãy còn chưa biết. Nếu ông làm qua loa lấp liếm để “cứt trâu hóa bùn” thì chắc sẽ phải giải thích nhiều lắm trước Thủ tướng, người vừa chỉ đạo làm sáng tỏ trách nhiệm của từng cá nhân lãnh đạo thành phố. Còn ví thử ông tự nhiên trở nên công tâm và có trách nhiệm thì chả hóa ra chính bàn tay ông đang nhúng chàm đó sao? Người ta ai chẳng quý thân, quý thế, quý sự nghiệp của mình. Chẳng nói đâu xa, ông ngồi trên tỉnh xa lắc xa lơ, ấy thế mà khi nghe đến trách nhiệm đối với việc phá nhà anh Vươn, ông cũng chột dạ, “chết, khéo mà nó lôi mình vào thì rách việc”. Thế là đường đường chính chính, ông đăng đàn báo chí và phán một câu xanh rờn: nhà ông Vươn không phải ai ra lệnh phá, người phá là những người dân bức xúc. Ông Đặng Hùng Võ, người đã dõi theo vụ anh Vươn từ đầu phải thốt lên: “không có căn cứ”. Tưởng đâu chỉ những kẻ chuyên đâm thuê chém mướn, dân giang hồ anh chị mới có thói quen nói năng mà không cần suy nghĩ, hóa ra không phải vậy.

Sự việc Đoàn Văn Vươn, ở một khía cạnh khác còn chỉ ra một cách trần trụi những trăn trở mà nghị quyết Trung ương IV vừa nêu ra. Nghị quyết đó nêu rõ rằng: “Bên cạnh kết quả đạt được, công tác xây dựng Đảng vẫn còn không ít hạn chế, yếu kém, thậm chí có những yếu kém khuyết điểm kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ chậm được khắc phục, làm giảm sút lòng tin của nhân dân đối với Đảng; nếu không được sửa chữa sẽ là thách thức đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và sự tồn vong của chế độ”. Đây chẳng phải là một tiếng chuông thống thiết về sự thoái hóa của một bộ phận Đảng viên quan chức đang làm mất thanh danh của Đảng hay sao? Nghĩa là, với ngần ấy những thông tin và sự kiện trong và bên lề sự việc, uy tín của Đảng đang là một vấn đề hết sức nhạy cảm. Một hệ quả của nó là thực trạng kinh tế tồi tệ đang kéo lê đất nước bằng một cỗ máy không còn động lực. Nói như vậy để thấy rằng, việc lấy ai, chọn ai vào để giải quyết hậu quả quyết không thể làm một cách tùy tiện bất chấp dư luận và tâm lý nhân dân. 

Bên cạnh đó, rõ ràng đây là một sự bổ nhiệm không đúng pháp luật. xét cả hai mặt, về Đảng và Chính quyền, ông Thoại đang là “người có vấn đề.” Một mặt, ông sẽ phải trải qua một quy trình kiểm điểm trách nhiệm đảng viên vì đã không hoàn thành trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng và mất lòng tin trong nhân dân. Mặt khác, nếu coi vụ Đoàn Văn Vươn dưới góc độ pháp lý, thì rõ ràng chính quyền thành phố và chính quyền huyện Tiên Lãng, nói riêng đang là đương sự trong vụ việc và đang trong quá trình điều tra. Nói cách khác, từ thông tin phản ánh sự việc đến thông báo kết luận của Thủ tướng, ông Thoại chính là một trong những bị đơn. Trao cho bị đơn thẩm quyền giải quyết hậu quả chẳng khác nào đưa cho nó công cụ để triệt hạ nguyên đơn.

Trách nhiệm thực hiện việc giải quyết hậu quả phải được giao cho những người khác không có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan. Nếu đã có một động thái mạnh mẽ và thực sự muốn giải quyết vấn đề, cần hết sức nghiêm túc và tỉnh táo khi thực thi phương án. Vốn dĩ “ giang sơn dễ đổi, bản tính khó rời”. Đặc biệt, cần nhận thấy tính chất nhạy cảm của vụ việc sau khi đã được công bố một cách rộng rãi như vậy, uy tín và trách nhiệm của Đảng đang là rất  nặng nề. Nghị quyết Hội nghị Trung ương IV đã đặc biệt nhấn mạnh đến sự suy thoái trong hàng ngũ cán bộ Đảng viên như một mối nguy cơ mất còn của đất nước. Hành động lúc này là hành động theo cam kết, hành động để làm sạch, làm khỏe bộ máy chứ không hành động để giấu giếm bệnh tật nữa. Bình rượu có mới thế nào, dán tem mác gì đi nữa mà vẫn đổ rượu cũ vào, nhất là thứ rượu đã khê, đã biến chất thì cũng là vô dụng mà thôi.
H.A

 

TIN CỰC HOT: RỘ TIN ĐỒN ĐẠI TƯỚNG KIM JONG UN BỊ SÁT HẠI

TELEGRAPH: Rộ tin đồn Đại tướng Kim Jong-un bị ám sát

Thứ bảy 11/02/2012 11:35 

(GDVN) - Theo các thông tin lan truyền trên mạng, nhà lãnh đạo Kim Jong-un đã bị sát hại trong chuyến thăm Đại sứ quán Triều Tiên tại Bắc Kinh.

Trên Twitter và mạng xã hội phổ biến nhất Trung Quốc Weibo ngày 10/2 đã tràn ngập những tin đồn cho rằng đại tướng, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã bị ám sát chỉ hơn 1 tháng sau khi lên cầm quyền. 

Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un

Theo các thông tin không có căn cứ xác thực lan truyền trên mạng, nhà lãnh đạo Kim Jong-un đã bị sát hại trong chuyến thăm Đại sứ quán Triều Tiên tại Bắc Kinh.

Trong khi đó, một số khác lại loan tin cho rằng đại tướng hại Jong-un đã bị sát hại trong một cuộc đảo chính. 

Không có thông tin nào trong số hai thông tin trên được xác nhận hính thức.

Nhưng theo Telegraph, các tin đồn trên xuất hiện xung quanh một hoạt động nhộn nhịp khác thường diễn ra tại Đại sứ quán Triều Tiên tại Bắc Kinh chiều ngày 10/2.

Theo mô tả của những người dùng internet, họ đã thấy một lượng lớn xe ô tô và xe cấp cứu ra vào đại sứ quán Triều Tiên nên dẫn tới suy đoán rằng nhà lãnh đạo Kim Jong-un đã tới thăm Trung Quốc.

Hiện chưa có thông tin chính thức nào từ phía Bình Nhưỡng về những tin đồn này.

Nguyễn Hường (theo Telegraph)

Nguồn: Giáo dục VN.

ĐẠI TÁ BÙI VĂN BỒNG: CẦN PHẢI HẠ SAO CỦA ĐỖ HỮU CA

CẦN PHẢI HẠ SAO CỦA ÔNG CA

Đại tá Bùi Văn Bồng

Lâu nay, ít ai biết đến ông Đại tá Đỗ Hữu Ca, Giám đôc Công an Hải Phòng. Nhưng từ khi xảy ra vụ Tiên Lãng, “vinh hạnh” cho ông Ca là được cả nước, và cả thế giới biết đến. Và cũng thật đau lòng cho dân cả nước khi phải biết đến ông. Biết đến ông qua cái chuyện vô trách nhiệm, vô cảm, cà chớn, rất ngang ngược của ông. Trong vụ này, Đại tá Ca đã làm người ta nghĩ đến những mặt tiêu cực của những ông công an khác vẫn xảy ra đây đó trong thực trạng xã hội hiện nay.

Công an là bạn dân, nhưng rõ ràng trong vụ này buộc người ta phải nghĩ rằng họ là người bạn không trung thực, bạn xấu, bạn ác của dân. Cứ nhìn cái kiểu ngồi ngả ngớn, cười hềnh hệch của ông Ca khi trả lời các nhà báo, thấy giống ác ôn thời ngụy hơn là cán bộ, đảng viên trong ngành công an của chế độ ta (khi post bài này lên đề nghị admin nên kèm ảnh để thiên hạ nhìn rõ sự đặc tả cái cười đểu của ông ta). Đó là “cười trên sự đau khổ của người khác”, đó là “kiểu cười của Hòa Thân”.

Việc này ai cũng biết rồi, chẳng lạ gì nữa, là khi nhà báo hỏi về việc tại sao công an tung một lực lượng cảnh sát cơ động lớn cả trăm người, hùng hổ đến mức khác nào “người nách thước, kẻ tay dao”, có súng ống, chó săn làm rần rần như thế mà chỉ với mấy anh em họ Đoàn nghèo khó? Ông Ca tỉnh bơ, cười đểu, mà nói oang oang lên rằng: “ Đâu có chuyện cưỡng bức, chúng tôi diễn tập đấy chứ…Một cuộc diễn tập phòng thủ bảo vệ trật tự an ninh ven biển phối hợp các lực lượng thật chặt chẽ, một chiến công trong huấn luyện an ninh thời binh…Cuối cũng chúng tôi cũng bắt được đối tượng, trốn sao được?...Đây là một cuộc diễn tập thắng lợi, một thành công tốt đẹp, có thể dựng thành phim, viết sách…”

Thế là cả thiên hạ giật mình, và như bị tá hỏa âm binh. Thôi chết! Giờ mới biết là có một ông sĩ quan công an mang cấp hàm đến Đại tá, lại được giao trọng trách làm giám đốc công an một thành phố lớn, một thành phố biển nổi tiếng, sao lại ăn nói như vậy, sao lại nảy đâu ra cái tác phong công tác như vậy? Ông định biến cả Đảng, Nhà nước, báo chí và nhân dân thành trò đùa của ông hay sao? Tến ông là Ca, mà ông diễn trò dở quá, nghe không lọt lỗ tai, hầu như ông cũng chưa qua lớp học nghiệp vụ công an nào (!?). CA còn thường được viết tắt của Công an, nhưng lời nói và việc làm của ông chẳng có gì xứng làm công an cả. Giả như ông có xuống làm binh nhì thì dân cũng không coi ông ra gì.

Nghe nói ông Ca cũng có chân trong Thường vụ Thành ủy nữa, thế thì việc làm và cách phát ngôn của ông trong vụ nóng bỏng, rung động này không những mất uy tín ngành công an, ô danh cho công an, lại mất uy tín đảng lãnh đạo ở Hải Phòng nữa. Công an có nhiệm vụ tham mưu giúp cấp ủy, chính quyền địa phướng về các mặt công tác, các vụ việc liên quan đến an ninh trật tự, liên quan đến pháp luật, liên quan đến dân sinh, dân chủ… Đó không những được coi là chức năng nằm trong nguyên tắc công tác, chức năng đặc trưng nghề nghiệp, mà đây cũng là một trong những nhiệm vụ chủ yếu của công an. Trong vụ cưỡng chế ở Cống Rộc, ông ở cương vị ngành chức năg làm tham mưu, thể hiện vai trò, chức năng, trách nhiêm của công an: “Vì nước quên thân , vì dân quên mình” được đến đâu? Sao ông lại để xảy ra vụ việc trầm kha làm cho Đảng, Nhà nước, Quốc hội,  Chính phủ và bàn dân thiên hạ ăn cái Tết mất vui trong suy tư, lo lắng? Trong 6 điều dạy của Bác Hồ đối với ngành công an, có câu: “Đối vơi công việc phải tận tụy. Đối với dân phải kính trọng, lễ phép”. Ông làm giám đốc công an thành phố lớn mà ông thực thi lời Bác dạy và nói năng, hành động vô trách nhiệm, lố bịch và buông xuôi như thế à? Trong vụ Tiên Lãng, ông phải là cán bộ đầu ngành chịu trách nhiệm chính trong việc đánh giá tình hình, duyệt phương án, kế hoạch cho đến tổ chức lực lượng và phương thức tiến hành cưỡng chế… Tất cả đều sai luật, sai nghiêm trọng. Cho nên, ông đâu có xứng đáng là “Bạn Dân”, đâu có xứng đáng tiếp tục ở trong ngành công an, cần phải sớm hạ sao ông đi thôi.

B.V.B

           

HOÀNG ANH: MỘT NGÀY SAU NGÀY MAI

Một ngày sau ngày mai

Hoàng Anh

Cuộc  họp của Thủ tướng đã diễn ra vào buổi chiều và kết thúc khi bóng đêm đã phủ đầy. Từ Hà nội, 11 Lê hồng Phong, đến Hải phòng, Cống Rộc. Đêm lạnh lẽo như đêm hôm trước, nhưng sẽ là một đêm dễ ngủ. Sự khen ngợi giành cho Thủ tướng khiến những hy vọng trở lại một cách mạnh mẽ. Giống như mầm non trong những thân cây trơ trụi, cam chịu mùa đông để hoài thai nhựa sống.

Khó ai tưởng tượng được cảnh nơi nơi người dân hồi hộp từng phút cập nhật tình hình cuộc họp qua các trang blogs, báo chí chính thống. Tiếng súng Đoàn văn Vươn thức tỉnh đến cả những người bi quan nhất. Và rồi Thủ tướng đã bước ra, như một sự bảo đảm. Đã đến lúc phải thay đổi. Một ngày sau ngày mai, người ta sẽ chờ đợi để xem người dẫn đầu Chính phủ làm cái việc mà người ta kỳ vọng ở ông. Rõ ràng, hơn bao giờ hết, ông đã ghi được những điểm số quý giá về hệ số tín nhiệm ở nhiệm kỳ thứ hai của mình. Và ở sự chờ đợi ấy, có ít nhất 3 kịch bản được mong đợi.

Thứ nhất, những sai phạm của những cán bộ được chỉ đích danh trong vụ Đoàn Văn Vươn sẽ bị trừng trị nghiêm khắc trên tinh thần pháp quyền. Không thể bao che nhiều hơn được nữa, bởi trong bối cảnh Trung ương Đảng và Bộ Chính trị ra nghị quyết Trung ương IV về một đợt chấn chỉnh Đảng nghiêm túc và tòan diện.  Hành động này được coi như một động thái cam kết của Đảng trước toàn dân. Hiệu ứng của nó sẽ có tác dụng lớn lên hệ thống khoảng trên dưới 500 huyện cát cứ và cảnh báo về cách hành xử của chính quyền địa phương đối với người nông dân nói riêng và nhân dân nói chung. Nhóm người này kỳ vọng như thế phản ánh một tâm lý rằng rồi đây chính quyền sẽ biết tôn trọng nhân dân hơn trong cách cư xử của mình. Đó là yếu tố quan trọng để những vụ phản kháng tương tự không diễn ra trong tương lai gần hoặc trung hạn.

Thứ hai, như một hệ quả từ kịch bản trước. Sự nhìn nhận mang tính công lý, tôn trọng và nhân ái sẽ soi chiếu hành động của gia đình anh Vươn như một điều tất yếu khi phải đón nhận một loạt những hành động bị chi phối bởi những động cơ bẩn thỉu, mang tính cá nhân và phảng phất mùi câu kết theo kiểu nhóm lợi ích Mafia. Cuộc chiến đấu lì lợm của gia đình anh trước sức tàn phá của một vùng  dữ dằn để mở rộng đất nước là một trong những hành động anh hùng nhất chứng tỏ sức mạnh về ý chí của những người nông dân khi họ được trao cơ hội. Nó phải được ca ngợi và ghi nhận như một chiến công chứ không thể bị biến thành miếng mồi theo kiểu “nuôi cho béo rồi giết thịt” từng diễn ra một thời. Việc đối xử với gia đình và cá nhân anh Vươn như thế nào sau tất cả những biến cố đã xảy ra sẽ là một chỉ số cho thấy Đảng và cá nhân Thủ tướng có thực sự ý thức được giá trị thực của một hệ thống Quản trị hiệu quả trên tinh thần Pháp quyền hay không. 

Thứ ba, là  một kịch bản mang tính vĩ mô và phản ánh một giải pháp được đưa ra có mang tính căn cơ lâu dài hay không.  Kỳ vọng này không nằm ở sự chờ đợi của số đông ưa ồn ào. Thực chất, vụ việc Đoàn Văn Vươn không phải là một biến cố cá biệt. Cùng thời điểm tiếng súng phản kháng vang lên ở Cống Rộc, hàng trăm vụ việc tương tự đã xảy ra trên khắp cả nước đều với những tính chất tương tự. Điều không tuân theo lẽ thường ở đây có lẽ chính là cách mà anh Vươn thể hiện sự phản kháng. Những phát súng đó không chỉ nhắm vào mặt những kẻ đang lăm le nuốt trọn thành quả lao động mà gia đình anh đã đổi bằng máu và tính mạng đứa con gái. Nó là sự cảnh tỉnh rằng, những kẻ đứng đằng sau hành động mang tính công vụ kia đã mất hết tính người, coi thường phép tắc quốc gia và chà đạp lên đạo đức. Và họ sẽ không cam chịu mà không có một sự đáp trả tương ứng, vượt ra mọi dự đoán.

Như vậy, một cách bản chất, vụ việc đã làm lung lay tận gốc những điều bất cập, sai trái trong chính sách về đất đai của nhà nước. Một chính sách tốt là một chính sách khuyến khích được những động cơ chính đáng và làm giàu thêm vốn quốc gia. Một chính sách hậu thuẫn những động cơ xấu xa và tạo cơ hội cho những kẻ nắm quyền thỏa sức hoành hành cướp đoạt bất chấp lẽ phải và đạo lý là một chính sách hỏng, làm hỏng cả vốn quốc gia. Cái gốc của vấn đề chính là việc người dân có được trao quyền sở hữu đất đai hay không. Duy trì cơ chế hiện tại sau 25 năm tiến hành Đổi mới và không chịu công nhận quyền sở hữu tư nhân về đất đai chính là một cách cổ vũ cho những sai trái, khích lệ việc cưỡng đoạt vô tội vạ và dung túng sự cấu kết đen tối. Rõ ràng, việc kỷ luật hay không kỷ luật ai, xử tù hay không xử tù ai không phải là đã giải quyết tận gốc vấn đề.

Sau tất cả, nếu anh Vươn sẽ đi vào lịch sử vì đã thay đổi cách phản kháng và cảnh báo chính quyền về nguy cơ khi 40 triệu nông dân bị đẩy vào đường cùng thì đây cũng là một cơ hội không thể tốt hơn cho Thủ tướng.  Một ngày sau ngày mai, ông sẽ được chờ đợi như một người dẫn đầu cho những thay đổi làm xán lạn tiền đồ đất nước. Ông đang có cơ hội để làm việc đó, và việc được chờ đợi nhất sẽ là thúc đẩy mạnh mẽ chính sách về sở hữu đất đai.

Đêm qua, giờ này chỉ có nhữnh tiếng thở dài não nề trong lo lắng. Đêm nay trời lạnh hơn, nhưng hình như chỉ có tiếng tách mầm của những chồi non.

H.A